Бу саас Өспөххө командировкаҕа сылдьан суруналыыстар бөлөхтөрө нэһилиэк тэрилтэлэрин, олохтоохторун, үлэни-хамнаһы билсэн сырдатан кэлбиппит. Баһылыктара Лена Свешникова тула түмсэн бэрткэ үлэлии-хамныы, айа-тута олороллорун ааҕааччы билсибитэ. Ити сырыыга балыыһаҕа эмиэ киирэн тахсыбыппыт. Балыыһа кэлэктиибин олохтоох терапевт быраас Жанна Павлова салайан олорор эбит. Кинини таһынан кэлэктиипкэ барыта уопуттаах медиктэр үлэлииллэр. Бу балыыһа үлэтин-хамнаһын кытта билсиэх.
Жанна Михайловна, үлэҥ хайдах саҕаламмытын кэпсиэҥ дуо?
1991 сыллаахха медицинскэй училищены акушер идэлээх бүтэрэн, дойдубар кэлэн 9 сыл устата үлэлээбитим. Онтон университекка үрдэтинэн педиатр быраас идэлээх эргиллибитим. Ол кэннэ 2007 сыллаахха эбии үөрэнэн, терапевтыы олоробун. Онтон ыла бу балыыһаҕа 21-с сылбын үлэлии сылдьабын.
Кэлэктиип туһунан билиһиннэр эрэ.
Кэлэктиипкэ уопсайа 8 буолан үлэлии олоробут. Үлэ миэстэтин сарбыйыы ыкпытыгар, үлэтэ суох хаалларбат туһуттан, үксүлэрин 0,5 штакка көһөртөөбүппүт. Үлэһиттэр бары 30-40 сыл үлэлиир уопуттаах дьон. Акушеркабыт – Варвара Румянцева, ыксаллаах быһыыга-майгыга дьахтары да манна төрөтүөхпүтүн сөп. Елена Дорофеева – участковай медсиэстэрэбит, кини эбии лаборанныыр, онон анализ элбэх көрүҥэ маннааҕы лабораторияҕа оҥоһуллар. Ирина Румянцева – суһал көмөҕө сылдьар биэлсэр, Александра Слепцова – постовой медсиэстэрэ. Уборщицаларынан Елена Прибылых, Зинаида Горохова үлэлииллэр, суоппарбыт Иван Румянцев.
Дьиэҕит-уоккут тупсаҕай эбит. Хас сыллааҕы тутуунуй?
1973 сыллааҕы тутуу. 2016 сыллаахха улахан өрөмүөн үлэтэ барбыта. Ону таһынан сыллааҕы өрөмүөннэр өрүү ыытыллаллар. Былырыын дьиэни ититии үлэтэ: акылааты, түннүктэри пеналаан баран, теплосчетчик туруорбуттара. Бу сайын эмиэ өрөмүөн үлэтэ күүтүллэр.
Ханнык медицинскэй өҥөлөрү оҥороҕутуй? Ордук ханнык ыарыылар бэлиэтэнэллэрий?
Хаан баттааһынын ыарыыта үгүстүк көстөр. Балыыһабытыгар былааннаах, профилактическай үлэттэн саҕалаан медицинскэй көмө барыта оҥоһуллар. Суһал көмөнү оҥорорго оборудование барыта баара абырыыр. Итини таһынан суһал көмө массыыналаахпыт.
Эһиги нэһилиэккитигэр ыччаты олохсутуу үтүө үгэһэ баар эбит. Эн үлэлии кэлэргэр хайдах этэй?
Мин олохтоох киһи буоларбынан, дьиэҕэ-уокка кыһалҕа турбатаҕа. Ол эрээри оччолорго сибээс суоҕа. Администрацияҕа баар соҕотох төлөпүөнүнэн «талааннаах тарбахтаах» киһи күнү быһа олорон наадалаах сиргэ эрийэн тахсара. Аны суолбут быстар мөлтөх буоллаҕа. Билигин оптоволокно, суотабай сибээс баар, онон үлэлииргэ биллэ чэпчээтэ. Урут сибээс суоҕар 2-3 хонук устата Бороҕоҥҥо айаннаан, көмпүүтэр процессорын соспутунан тиийэн отчуот туттарар этибит. Онно холоотоххо, билигин олох хаачыстыбата тупсан, ыччат кэлэн үлэлииригэр бары усулуобуйа баар буолла.
Түмүккэ, тугу этиэҥ этэй?
Кылаабынайа – үлэҕэ бэриниилээх буолуохха наада.
Балыыһаны таһыттан көрдөххө – саҥатык, сибиэһэй өрөмүөннээх, ыраас, барыта орун-оннугар. Ол эрээри, дьиҥэр, эргэ дьиэ эбит. Ону сатабыллаах, дьаһаллаах үлэһиттэр бэрткэ тутан олорор буоланнар, дьиэ-уот саҥа курдук көстөр. Бүгүҥҥү олох көрдөрөрүнэн, ханна да тиий, быраас тиийбэт. Оттон өспөхтөр олохтоох быраастаах, уопуттаах медиктэрдээх буоланнар, чахчы абыраммыттар. Жанна Михайловна курдук олохтоох ыччат идэ ылан дойдутугар эргиллэрэ буоллар, төһөлөөх туһа тахсыа этэй?
Наталья ПОПОВА