Улууспут хаһыатын бастакы нүөмэрэ тахсыбыта 90 сылын туолбут бэлиэ күнүнэн истиҥник эҕэрдэлиибин. Өрөспүүбүлүкэ салалтата 1934 с. сэтинньи 24 к. Уус Алдан улууһугар “Бассабыыктыы тэрийээччи” диэн ааттаах оройуон хаһыатын таһаарар туһунан дьаһал таһаарыаҕыттан күн бүгүнүгэр диэри биһиги хаһыаппыт ханнык да тохтобула суох барыта 9 мөлүйүөнтэн тахса экземплярынан бэчээттэнэн, бэйэлэрин ааҕааччыларыгар киэҥник тарҕанан кэллэ. «Бассабыыктыы тэрийээччи» – «Ленинскэй тэрийээччи» – «Мүрү саһарҕата» хаһыаттарга ааспыт сыллартан бу күннэргэ диэри сүүһүнэн талааннаах хаһыатчыттар, суруксуттар үлэлээтилэр, хаһыат үгүс ахсааннаах дьоҕурдаах дьоҥҥо бастакы тирэх, өйөбүл буолан айар үлэ киэҥ аартыгар таһаарыста, сүүһүнэн, тыһыынчанан үтүөкэн үлэһит дьону өрө көтөхтө, улууспут бары ситиһиитин өрөспүүбүлүкэ, бүтүн дойду таһымыгар кэпсээтэ, билиһиннэрдэ.
Улууспут хаһыата биһиги үөрүүлээх-өрөгөйдөөх да, хомолтолоох-сүтүктээх да күннэрбитигэр өрүү бэйэбитин кытта бииргэ, кыайыыбытын-кыһарҕаммытын олоччутун тэҥҥэ үллэстэн кэллэ. Маҥнай тэриллэригэр, сэрии иннинээҕи сылларга улуус дьонун-сэргэтин кытта саҥа олоҕу тутуспута, онтон Аҕа дойду улуу сэриитигэр фроҥҥа тэҥҥэ сэриилэспитэ, тыылга кыайыыны бииргэ чугаһытыспыта, социализм дойдута сайдарын, олох тупсан иһэрин туһугар эмиэ биһигини кытта бииргэ үлэлэспитэ. Олохпут оҥкула тосту уларыйыыта, бар-дьон туолбут-туолбатах эрэлэ – ырата барыта сөбүлээн ааҕар хаһыаппытыгар тиһиллибитэ.
Бүгүҥҥү бэлиэ күҥҥэ 90 сыл устата улууспут хаһыатыгар үлэлээбит, салайбыт, көмө-тирэх буолбут үгүс киһи аата махталлаахтык ааттаныаҕа. Хаһыат – история кэрэһитэ. Хаһыаппытыгар үлэлээбит, суруйбут дьон ааттара үйэ-саас тухары умнуллуо суоҕа, үйэлээх бэлиэ буолан хаалыаҕа.
Билиҥҥи дьалхааннаах кэмҥэ хаһыат, бэчээт эйгэтэ төрөөбүт төрүт тылбытын харыстыыр, хараанныыр сүҥкэн суолтатын толору өйдүүр, ону тус сорук оҥостон ылынан үлэлии сылдьар хаһыат бары үлэһиттэригэр махтал тыллара тиийдиннэр. Инникитин даҕаны олох оргуйар үөһүгэр сылдьар түбүктээх үлэҕит түмүктээх буоллун, дьоҥҥут-сэргэҕит эрэлин сүтэримэҥ, талбыт аналгытын өрө тута сылдьыҥ, айыҥ-тутуҥ.
Ытыктабыллаах Уус-Алдан улууһун олохтоохторо, улууспут хаһыатын үлэһиттэрэ, ветераннар. Барыгытын бэлиэ күнүнэн эҕэрдэлиибин. Эйэлээх, дьоллоох олоҕу, айымньылаах үлэни баҕарабын.
Саха Өрөспүүбүлүкэтин Ил Түмэнин Бэрэссэдээтэлин бастакы солбуйааччыта Александр Жирков