Бэҕэһээ, алтынньы 8 күнүгэр, Уус Алдан улууһун Константин Алексеев баһылыктаах “Өлтөх нэһилиэгэ” тыа сирин түөлбэтин уонна Кытай Народнай республикатын Хэйлунцзян провинциятын Хэйхэ куораттааҕы уокуругун Сюнькэ уеһын салалтатын оробуочай иккис көрсүһүүлэрэ буолла. Хардарыта үлэлэһии бастакы олуга өссө быйыл сайын ууруллубут – бэс ыйыгар баһылык Константин Алексеев Хэйлунцзян провинциятыгар тиийэ сылдьан делегация салайааччытын Дин Япэны көрсүбүт.
Кытай делегациятыгар араас хайысха бэрэстэбиитэллэрэ кэлбиттэр: икки бөһүөлэк баһылыга, үөрэх, култуура салалталарын салайааччылара, тас дьыалаларга канцелярия тылбаасчыта, ону тэҥэ делегацияны СӨ Бырабыыталыстыбатын Бэрэссэдээтэлин бастакы солбуйааччы Дьулустаан Борисов сүбэһитэ Владимир Потапов арыаллаан илдьэ сылдьар. Кини бу көрсүһүүгэ кыттыыта, бэлиэтиир буоллахха, бу бырайыакка өрөспүүбүлүкэбит салайар уорганнара улахан болҕомтону ууралларын көрдөрөр.
Өлтөх нэһилиэгин оробуочай бөлөҕөр баһылыгы кытта солбуйааччыта Ирина Местникова, А.П. Петров аатынан Норуот айымньытын киинин дириэктэрэ Игнатий Слепцов, А.Н. Жирков аатынан Бэйдиҥэ орто оскуолатын дириэктэрэ Елена Дансарунова уонна Орто Эбэ коррекционнай оскуолатын дириэктэрэ Надежда Колодезникова киирбиттэрэ хардарыта үлэлэһии туһунан сөбүлэһии кумааҕыга эрэ хаалан хаалбакка, чахчы олоххо киирэр бырайыактарга үлэлэһиини кэрэһилиир.
Бэҕэһээҥҥи көрсүһүүгэ делегациялар хас даҕаны инникилээх хайысхаҕа үлэлэһиини кэпсэттилэр, хардарыта этиилэри оҥордулар. Холобур, үөрэх салаатыгар биир сүрүн хайысханан Бэйдиҥэҕэ кытай тылын үөрэтиини киллэрии буолла. Маныаха Сюнькэ уеһыттан педагогтар оҕолору миэстэтигэр кэлэн үөрэтиилэрэ олоххо киириэҕэ, онтон баҕалаах, ситиһиилээх үөрэнээччилэргэ салгыы Хэйлунцзян провинциятын үөрэҕин кыһаларыгар үөрэнэр кыах бэриллиэҕэ.
Биир сонун хайысханан эмтээх оттору хомуйуу, туһаҕа таһаарыы буолар. Өлтөх нэһилиэгэр үп-харчы уонна техника кырыымчыгынан туһаныллыбакка сытар сир-уот элбэх, ону туһаҕа таһаарарга Бэйдиҥэҕэ эмтээх оттору үүннэрэр производственнай былаһаакканы оҥорон, бородууксуйаны Кытай Народнай республикатыгар экспортыырга улахан үлэ барыаҕа. Маныаха бу бырайыакка Сюнькэ уеһын исписэлиистэрэ агротехнологическай уопуттарын үллэстэргэ бэлэмнэрин биллэрдилэр.
Итини таһынан балыктан бородууксуйаны саҥа ырыынакка таһаарыыга, о.э. Өлтөх нэһилиэгин күөллэригэр бултанар балыгы, чуолаан собону, сибиэһэйдии тоҥорон астаан атыылыыр хайысха тула киэҥ кэпсэтии таҕыста. Бу бырайыагынан астааһыны, тиэрдиини таһынан кытайдар бородууксуйаны астааһын хаачыстыбатыгар уонна упаковкатыгар тиийэ ирдэбиллэри тутуһарга сүбэ-ама буолуохтара.
Көрсүһүүгэ туризм хайысхата эмиэ таарылынна. Манна Сахабыт сирин кэрэ айылҕатын, төрүт үгэстэрин киэҥ эйгэҕэ билиһиннэрэр туристическай маршруттары оҥорон КНР олохтоохторугар араас хайысхалаах сынньалаҥы тэрийиигэ үлэ барыаҕа: холобур, айылҕаны кытта алтыһыннарар экологическай туризм, эмтээх оттору үүнэрии бырайыакка үлэлэһэр исписэлиистэри сынньатыы, кытай туристарыгар уонна кытай тылын үөрэтэ кэлэр педагогтарга култуурунай-билиһиннэрэр бырагыраамалаах сынньалаҥнары тэрийии.
Делегациялар итини таһынан култуурунай-спортивнай хайысхаҕа үлэлэһии туһунан кэпсэттилэр. Маныаха сүрүн миэстэни ыччат хардарыта сибээстэһиитэ ылыаҕа. Ол курдук «Орочоон» бырааһынньык кэмигэр култуурунай-спортивнай тэрээһиннэр ыытыллыахтара, онно икки этническэй култуура – сахалар уонна орочооннор – эдэр бэрэстэбиитэллэрэ спорт араас көрүҥнэригэр күрэхтэһиэхтэрэ, уус-уран самодеятельность көрүүлэригэр кыттыахтара.
Бу бырайыактар бары биир сыал-сорук тула түмүллэллэр: икки түөлбэ олохтоохторугар дохуот киллэринэр дьарыктаах буолууларыгар усулуобуйаны тэрийии. Онон икки өрүт хардарыта сыһыаннарын өссө чопчулаан, барытын ымпыгар-чымпыгар диэри ырытыһан, бырайыактары олоххо киллэриигэ хардыылары оҥорорго, чопчу болдьохторун быһаарсарга үлэлэһэр сорук турар. Өлтөх нэһилиэгин баһылыга Константин Алексеев бэлиэтииринэн, бу бырайыактар бары дьон туһугар үлэлиэхтээхтэр – бэйэтин сиригэр-уотугар үлэлиир, айар-тутар киһи “мин үлэм наадалаах, туһаны аҕалар” диэн билиэхтээх.