Саха сирин педагогтара дойду тэбэр сүрэҕэр Москва уонна бүтүн Русь Сибэтиэй Патриарха Кириллы кытта тыа сирин оскуолаларын тула кэпсэтиигэ кыттан кэллилэр. Тэрээһиҥҥэ дойду бары эрэгийиэннэриттэн 1 тыһыынчаттан тахса педагог кытынна. Саха сириттэн барбыт дэлэгээссийэҕэ оҕону патриотическай иитиигэ үтүөлээх, социальнай үлэни ыытар үс педагог киирбититтэн Уус Алдантан Уһун Күөл орто оскуолатын дириэктэрэ, “Знать, чтобы помнить” диэн федеральнай бырайыак лауреата Наталья Гаврильевна Турантаева баар.
Бөдөҥ тэрээһиҥҥэ Патриарх Кирилл аныгы үйэҕэ педагогтар уонна духуобунас суолтатын бэлиэтээтэ. “Бу кэмҥэ биһиги хас биирдиибититтэн ураты эппиэтинэс ирдэнэр” диэтэ.
РФ Үөрэҕин миниистирэ Сергей Кравцов үлэ сүрүн хайысхаларын ыйда. Ол курдук, РФ Бэрэсидьиэнин соругунан оскуолаларга иитии үлэтин күүһүрдэргэ, биир кэлим үөрэх уонна иитии бырагыраамаларын, биир кэлим учебниктары киллэрэргэ, учууталлары өйүүргэ, педагог идэтин тарҕатарга, докумуон эргийиитин аччатарга, учууталы көмүскээһиҥҥэ судаарыстыба систиэмэтин оҥорорго, 2026 сыл балаҕан ыйын 1 күнүттэн “Духовно-нравственная культура России” диэн саҥа предмет киирэрин эттэ. Ону тэҥэ “үөрэх өҥөтө” диэн тиэрмини сокуонтан устуу туһунан иһитиннэрдэ.
Бу көрсүһүүгэ биир дойдулаахпыт Наталья Гаврильевна Турантаева хорсун этиини көтөхтө. “Үөрэх миниистирэ Сергей Кравцовка тыа сирин харахха көстүбэт үлэтин сырдаттым. Биир учуутал үс предмети үөрэтэрин, бырайыактары сүрүннүүрүн, төрөппүккэ көмөлөһөрүн, кэллиэгэлэрин солбуйарын, тэйиччи сытар сиргэ саҥа педагог ылбычча көстүбэтин, тыа сиригэр оскуола уруогунан эрэ муҥурдамматын, кини бөһүөлэк киинэ буоларын тоһоҕолоон эттим. Ол кэннэ ыраата барбакка, Үөрэх министиэристибэтэ чуолаан тыа сирин оскуолаларыгар туспа, табыгастаах нормативтары оҥоруон сөбүн дуу, суоҕун дуу ыйыттым. Ол ыстаат сыыппаратын харыстааһыҥҥа буолбакка, бастатан туран, дьиэ кэргэн, тыа сирин олоҕор, идэлээх дьоҥҥо суолталааҕын тоһоҕолоотум. Миниистир болҕойон иһиттэ уонна сырыы ахсын туттуллар тыллартан туттунан, маннык кыһалҕа чахчы баарын, ол халыып буолбут ньыманан быһаарыллыбатын эттэ. Ити боппуруоһу быһаарарга рабочай хамыыһыйа тэрилиннэ. Онно тыа сирин оскуолаларын дириэктэрдэрэ киирбиттэрэ суолталаах. Кыһалҕаны дьиҥ иһиттэн билэр дьон баара үөрдэр. Бу — кыайыы буолбатах, бастакы хардыы. Таба хайысхаҕа оҥоһуллубут хардыы, — диир кини.
Мунньах түмүгэр Үөрэх министиэристибэтин, үөрэх эрэгийиэннээҕи уорганын бэрэстэбиитэллэриттэн, тыа сирин оскуолаларын дириэктэрдэриттэн састааптаах рабочай хамыыһыйа тэрилиннэ. Бу хамыыһыйа кыра комплектаах оскуолаларга штатнай нормативтары олохтооһуҥҥа үлэлэһиэҕэ. Тыл этиилэр кэннилэриттэн санаа атастаһыыта буолла. Салгыы мунньах кыттыылаахтара тиэмэлэринэн сиэксийэлэргэ тарҕастылар. Онно үөрэх саҥа бырагыраамаларын олоххо киллэриини, духуобунай, сиэр-майгы иитиитин боппуруостарын, тыа сирин оскуолаларын сайдыытын, ыраах эрэгийиэн педагогтарын өйөөһүнү ырыттылар.
Саха сириттэн тиийбит делегация салгыы Саха сирин Бастайааннай бэрэстэбиитэлистибэтигэр Анал байыаннай дьайыы кыттыылаахтарыгар оперативнай көмө киинин салайааччыта, Уус Алдантан төрүттээх Лена Афанасьевна Алексееваны кытта көрсөн, ыытылла турар үлэни билистэ. Уһук Илин уонна Арктика сайдыытын министиэристибэтигэр миниистири солбуйааччы Антон Александрович Басанскайы кытта киэҥ кэпсэтии тэрилиннэ. Биисинэс-кластерга үөрэхтээһиҥҥэ уонна социальнай көҕүлээһиҥҥэ үлэлэһэр хампаанньалар салайааччыларын кытта көрсүһүү эмиэ саҥа саҕахтары арыйда.
“Тыа сирин оскуолата каадырдары сүтэримиэн наада. Бүтүн Саха сирин кадровай боппуруоһугар суолталаах дьон иитиллэн тахсар кыһалара симэлийбэккэ, сайдыахтаах. Мунньах кыттыылаахтарыгар санаабын болҕойон истибиттэригэр, быһаарыыны ылынарга баҕалаахтарыгар махтанабын. Билигин тохтоомуохха эрэ наада. Ыраах тыа сирин оскуолатын кыһалҕата киэҥ сиргэ иһиллиэн сөбүгэр итэҕэйдим. Ол аата биһиги кэскиллээхпит”, — диир Наталья Гаврильевна.
Уйаара КУСТУК.