РФ ИДьМ Уус Алдан оройуонун отделын полиция участковай боломуочуйалаахтара уонна сокуоннай саастарын ситэ илик оҕолор сулууспаларын отделын сүрүннүүр үлэтэ олохтоох улуус нэһилиэнньэтин кытары киэҥ хабааннаах үлэ, биирдиилээн киһиттэн саҕалаан тэрилтэлэри кытта, оҕо уһуйааннарын кытары, саа-саадах хонтуруола, тырааныспар бэрэбиэркэтэ, нэһилиэнньэни кэрийэн сэрэтэр үлэни ыытыы, дьон быраабын кэһиини көмүскээһин, административнай уонна холуобунай буруйдар тахсыбаттарын туһугар дьайыы буолар.
Быйыл сыл бастакы аҥаарын түмүгүнэн РФ ИДЬМ Уус Алданнааҕы отделын участковайдарын уонна сокуоннай саастарын ситэ илик оҕолору көрөр отдел сотрудниктарынан сэрэтэр үлэ чэрчитинэн барыта 12 582 олорор дьиэ бэрэбиэркэлэннэ, ол иһигэр саалаах 1 064 киһи көрүлүннэ.
Барыта 68 уопсай сэрэтэр рейдэлэр буоллулар, буруйу оҥорууну сэрэтии быһыытынан 2 043 официальнай сэрэтии бэрилиннэ. Бу кэм устата участковайдарынан 26 холуобунай буруй булуллан, холуобунай дьыалалар тэрилиннилэр. Бу буруйдары ырытан көрдөххө, атын киһи баайын-дуолун уоруу – 1, атын киһи баайын-дуолун алдьатыы – 1, киһиэхэ орто өрүттээх эт-хаан эчэйиитин таһаарыы – 3, киһиэхэ чэпчэки өрүттээх эт-хаан эчэйиитин таһаарыы – 5, киһини өлөрүөх буолан куттааһын – 4, көҥүлэ суох сааны атыылааһын, атын дьоҥҥо биэрии – 9, көҥүлэ суох мас кэрдиитэ – 2, суут уурбут хааччахтааһынын кэһии 1 түбэлтэтэ бэлиэтэннилэр.
Үлэ биир сүрүн хайысхатынан административнай быраабы кэһиини булуу буолар. Ол курдук 2026 с. бастакы аҥаарыгар участковайдарынан уонна ПДН сотрудниктарынан барыта 409 административнай буруй састааба булуллан, административнай боротокуоллар толоруллуннулар. Маны кылгастык ырыттахха, сүрүннээн арыгы иһэн баран уопсастыбаннай миэстэҕэ сылдьыыга – 203, уопсастыбаннай сиргэ айдааран, күлүгээннээн – 10, сааны илдьэ сылдьыы, харайыы быраабылатын кэһэн – 5, сокуоннай саастарын ситэ илик оҕолору көрүүгэ төрөппүт эбээһинэһин толорботохторун иһин – 69, дьон түүҥҥү чуумпутун уйгуурдууга – 38, УВМ хайысхатынан (пааспары харайыы быраабылатын кэһэн) – 32, итирдэр утахтары көҥүлэ суох атыылаан («точка») – 4 (бу боротокуолларынан 89 л итирдэр утах ылылынна), суол быраабылатын кэһэн 23 суоппар уонна сатыы киһи административнай эппиэтинэскэ тардыллыбыттар.
Манна даҕатан эттэххэ, сыл аҥаарын устата 567 микрокредитнай тэрилтэлэртэн сойуом ылан баран төлөөбөтөхтөрүн туһунан коллекторскай хампаанньалар сайабылыанньара бэлиэтэммит. Бу киирбит сайабылыанньартан 6 холуобунай буруй булуллан дьыала тэрилиннэ. Сойуом ылан баран кэмигэр төлөөбөккө сылдьыы сүрүн төрүөтүнэн киһи бэйэтэ эппиэтинэһэ суох буолуута, ылыммыт эбэһээтэлистибэтин толорбото буолар. Бу киирбит иһитиннэриилэри кыратык ырыттахха, маннык сойуомнары, сүрүннээн эдэр дьон, үөрэнэ сылдьар устудьуоннар, түптээн үлэлээбэт дьон ылаллар. Маннык түбэлтэлэр тахсыбаттарын туһугар төрөппүттэр, тэрилтэ салайааччылара, олохтоох дьаһалта сэрэтэр үлэни күүһүрдүөхтэрин наада.
Быйыл сыл бастакы аҥаарыгар сааны көҥүлэ суох атыылааһын, атын дьоҥҥо биэрии түбэлтэтэ, 2025 с. холоотоххо, лаппа элбээтэ, 2025 с. бастакы аҥаарыгар 2 буруй бэлиэтэммит буоллаҕына, 2026 с. 9 буруй булулунна. Участковай боломуочуйалаахтарынан барыта 39 саа былдьаммыт буоллаҕына, онтон 5 саата туһааннаахтык сокуонунан регистрацияламматах. Саха Өрөспүүбүлүкэтин Ис дьыалаҕа министиэристибэтэ СӨ Бырабыыталыстыбатын 2004 с. олунньу 12 күнүнээҕи 63№-дээх Уурааҕынан өрөспүүбүлүкэ бырабыыталыстыбата сааны, онтон да атын буулдьанан ытар тэрили бэйэ баҕа өттүнэн туттарыы иһин харчынан төлөбүрү олохтообута. Холобур, нарезной саа иһин 8000 солкуобай, гладкоствольнай саа иһин 6000 солкуобай уонна бэстилиэт, револьвер, бэйэ оҥоһуу саа иһин 4000 солкуобай көрүллэр. Сааны бэйэ баҕа өттүнэн туттарар дьоҥҥо төлөбүргэ анаан буруйу оҥорууну, сокуону кэһиини сэрэтэр тус сыаллаах бырагыраамаҕа 2026 сылга барыта 5,4 мөлүйүөн солкуобай көрүллүбүтэ. Онуоха сыл устата көрүллүбүт харчы тиийбэт түгэнигэр, төлөбүр эһиилги сылга көһөрүллэр. Саалары, онтон да атын боеприпастары, эстэр эттиктэри бэйэлэрин баҕа өттүлэринэн туттарбыт дьон холуобунай эппиэтинэскэ тардыллыбаттарын санатан туран, маннык тэриллээх буоллаххытына, полиция чугастааҕы отделыгар пааспаргыт куопуйатын, ИНН уонна расчетнай счеккут нүөмэрин илдьэ тиийэн туттараргытыгар.
РФ ИДьМ Уус Алданнааҕы отделын полиция участковай боломуочуйалаахтарын салаата