Сахабыт сиригэр сылын ахсын кулун тутар 24 күнүттэн муус устар 24 күнүгэр диэри сэллиги утары ый ыытыллар.
Сэллик (туберкулез) – киэҥник тарҕаммыт сыстыганнаах ыарыы. Көбүтээччитэ – сэллик микобактерията. Бу микобактерия тулалыыр эйгэҕэ олус тулуурдаах. Киһиэхэ үксүгэр тыҥаҕа олохсуйар, ол эрээри атын да уорганнарга тарҕаныан сөп. Баттах уонна тыҥырах эрэ сэлликкэ бэриммэттэр.
Аһаҕас (сыстыганнаах көрүҥ) сэллигинэн ыалдьа сылдьар киһи атын дьоҥҥо кутталы үөскэтэр. Ол эрээри, сэлликтээх киһи тулалыыр дьонугар ыарыытын сыһыарар кутталлаах диэн өйдөбүл сыыһа. Бу ыарыы саҥа саҕаланарыгар сыстыгана суох буолар, улааттаҕына кутталланар.
Сэллик үксүгэр салгынынан (воздушно-капельный) бэриллэр. Ыалдьыбыт киһи сөтөлүннэҕинэ, ытыртаҕына, аттыгар баар киһи бу ыарыыга сыстыан сөп. Маныаха доруобай киһи иммунитета улахан оруоллаах.
Сэллигинэн сааһыттан, дохуотуттан тутулуга суох ким баҕар ыалдьыан сөп. Ол эрээри, атын олохсуйбут ыарыылаах, иммунитеттара мөлтөх дьон, 5 саастарыгар диэри кыра оҕолор, улаатан эрэр оҕолор, үчүгэйдик аһаабат, дьиэлэригэр-уоттарыгар мөлтөх усулуобуйалаах дьон ыалдьаллара үгүс.
Сэллик бытааннык сайдар ыарыы. Киһи хас эмэ сыл ыалдьыбытын билбэккэ ыарыытын улаатыннарыан сөп, онтон ыарыыта тыҥаттан атын уорганнарыгар тарҕаныан эмиэ сөп. Маннык түгэн тахсыбатын туһугар хас биирдиибит, 15 саастарыттан үөһээ саастаах дьон, сылга биирдэ флюорография ааһыахтаахпыт. Флюорографияҕа сыл ахсын түһэр киһи сэллигинэн ыалдьар да түгэнигэр үксүгэр тулалыыр дьоҥҥо кутталы үөскэппэт. Оттон оҕолор 1-7 саастарыгар диэри Манту боруобатын ылаллар, 8-17 саастарыгар диэри Диаскинтест ылыахтаахтар. Бу боруобалар прививка буолбатахтар, инфекция баарын-суоҕун быһаарар быһыылар.
Бэйэбитин уонна тулалыыр дьоммутун харыстыаххайыҥ – сыл ахсын ФЛГ түһүөххэ, оҕолорбутугар быһыы ылыахха. Бары чэгиэн буолуҥ!
Ньургуяна Ширяева, сэллиги утары диспансер сэбиэдиссэйэ