Самаан сайыммыт уонна көмүс күһүммүт биир үтүөтэ – сир аһын хомуйуута буолар. Айылҕабыт бэйэтэ маанылаабыт быйаҥа минньигэһинэн, иҥэмтиэлээҕинэн биллэр, төһөнөн кыралаан уонна сэдэхтик үүнэр да, соччонон умсугутуулаахтык хомуллар уонна үрдүктүк сыаналанар. Онон бүгүн ким тугу, төһөнү уонна хантан хомуйарын, ону хайдах хаһааналларын сурастыбыт:
Захар ИЛЬИН, Бороҕон сэлиэнньэтин олохтооҕо:
– Сир аһын урукку өттүгэр үгүөрүнү үргүүр этибит: чучунаах, дьэдьэн, хаптаҕас, сугун, моонньоҕон, уулаах отон, клюква, тэллэй. Ордук сөбүлээн хомуйар сир аһым – уулаах отон. Үүммүт дьылыгар хас да биэдэрэни үргүүр бэрт буолааччы. Өрдөөҕүтэ Чурапчы Мындаҕаайытыгар тиийэн дьэдьэннээн уонна сугуннаан турардаахпыт, дьэ онно бастакытын биэдэрэнэн дьэдьэни хомуйбуппут. Быйыл бэйэбитигэр даҕаны дьэдьэн үчүгэйдик үүннэ диэн көрөбүн, биһиги да кыратык үргээтибит. Хаптаҕас, сугун өттүн этэр буоллахха, быйыл мөлтөх. Ол эрээри хаптаҕаһы дьиэбит таһыттан син хомуйдубут, тиэргэн күрүөтүн биир эркинэ барыта хаптаҕас уга буолбут уонна астаммыт.
Барыанньа араас көрүҥүн ити этиллибит отоннортон оҥорооччубут. Бастаан утаа оҕолорбутугар түҥэтэбит, аймахтарбытыгар бэрсэбит уонна ордуга атыыга хамаҕатык барар.
Арина СИВЦЕВА, Бороҕон сэлиэнньэтин олохтооҕо:
– Биһиги дьиэ кэргэнинэн Мүрү алааһын кэрийэ сылдьан сир астааччыбыт. Оҕолорбутун үксүн отоҥҥо илдьэ сылдьабыт. Быйыл бэйэбитигэр даҕаны Амма, Чурапчы курдук буолла диэххэ, дьэдьэҥҥэ ыраата барбакка тиксэммит үөрүүбүт үгүс. Хонуу лууга да үчүгэйдик үүммүтэ, эмиэ Мүрү алааспытыттан хомуйан элбэҕи хаһаанныбыт. Сугуннуу Алдаҥҥа барыахпытын баҕарабыт да, тыатааҕы баарын истэн толлобун. Сылын аайы отону кыайа-хото хомуйар этибит, быйыл хайдах дьыл кэлбитин туох билиэй, элбэҕи хомуйдахпытына хайаан да туттарабыт, ол харчытынан оҕолор оскуолатааҕы тээбириннэрин хааччынааччылар.
Альбина МАКСИМОВА, Хоноҕор бөһүөлэгин олохтооҕо:
– Сайын уонна сир аһа биир өйдөбүллээхтэр. Мин сыллата Суоттуга сайылыы тахсабын. Онно, биллэн турар, сир аһын санаабытынан тиийэбин, ол эрээри сааһыран истэх аайы сир аһын эккирэтэ сылдьан үргээбэккин. Онон дьиэм таһыгар быйыл хаптаҕас өлгөмнүк үүммүтүн сынньана-сынньана үргээтим. Хомуурум 10-наах биэдэрэ буолла. Сороҕун барыанньалаатым, ордугун тоҥордум. Кыһын тоҥнуу сииргэ, морстуурга саамай туһалаах. Кэлбит ыалдьыттарбар эмиэ үргэтэбин. Ол курдук биир ыалдьытым дьиэ таһыттан биир бөтүөнү үргээн үөрэн, астынан илдьэ барда. Урукку кэмнэргэ сугун, моонньоҕон, дөлүһүөн да кыралаан үргээн кыһыҥҥыга хаһаанар буолуллара. Кэнники барыанньалаабакка отонунан сиири ордоробут, күөрчэххэ кутан астына сиибит. Айылҕабыт барахсан күндүлээбит мааны аһын туһалаахтык, иҥэмтиэлээхтик, минньигэстик сиэн астынабыт. Сыллата самаан сайыны кэтэһэбит, Аар айылҕабытыгар махтанабыт, куруук сир аһын маанытын өлгөмнүк амсатан үөрдэригэр.
Светлана Сивцева, Анатолий Кириллин