Саас буолан сир-уот ирэн, кыһын устата мунньуллан сыппыт бөх-сыыс, кир-хох хомуллуутугар аналлаах нэһилиэгинэн бүттүүн ыытыллар субуотунньуктар тэриллэр кэмнэрэ кэллэ. Улуус киинигэр үгүс киһи төбүрүөннээн олорорунан, толору хааччыллыылаах уопсай дьиэлэр элбээбиттэринэн, онтон тахсар кирдээх уу-хаар, бөх-сыыс Мүрү алааспыт экологиятын киртийиитин таһаарарынан анал ыйытык ыыттыбыт.
Агита Дьячковская, «Роспотребнадзор» тэрилтэ улуустааҕы салаатын салайааччытын солбуйааччы:
– Сыл аайы муус устар 30 күнүттэн балаҕан ыйыгар диэри санитарнай хомунууга, ыраастаныыга анаммыт субуотунньуктар ыытыллар кэмнэрэ. Бу кэмҥэ рейдэ быһыытынан сыл аайы хонтуруоллаһабыт. Улууспут киинигэр Мүрү нэһилиэгэр турар элбэх этээстээх уопсай дьиэлэргэ бөх хомуллар 58 туочуката баар. Манна мунньуллар бөх ыһыллыбатын туһугар үлэлэһэбит. Ону тэҥэ олохтоох нэһилиэнньэттэн үҥсүү киирэринэн, туһааннаах аадырыска бэрэбиэркэ үлэтин ыытабыт. Мүрү алаас олохтоохторо иһэр ууларын ылар Куоһаҕас миэстэтиттэн кыбаартал аайы микробиология, паразитология, радиология хайысхаларыгар уу анаалыһын ылабыт. Билиҥҥи туругунан анаалыс түмүгэ ирдэбилгэ эппиэттэһэр. Улууска «Экологические сети» ХЭТ, Мүрү нэһилиэгин дьаһалтата кытаанах бөҕү, «Сервис А» ХЭТ, ИП В.В. Спиридонов убаҕас тобоҕу хомуйууга үлэлииллэр. Оттон ыстараап туһунан эттэххэ, «Несоблюдение санитарно-эпидемиологических требований при обращении с отходами производства и потребления» диэн РФ КоАП 6.35 ыстатыйатынан административнай матырыйаал оҥоһуллан, боротокуол толоруллар түгэнигэр ыстараап миэрэлэрэ: граждаҥҥа 2-3 тыһыынча, дуоһунастаах дьоҥҥо 30-40 тыһыынча, юридическай сирэйдэргэ 250-350 тыһыынча солк., 90 күҥҥэ тиийэ административнай тохтотуу оҥоһуллуон сөп. Оттон хат ыстараап бэриллэр түгэнигэр гражданнарга 3-4 тыһыынча, дуоһунастаах дьоҥҥо 40-50 тыһыынча, юридическай сирэйдэргэ 400-550 тыһыынча солк. тэҥнэһэр.
Виктор Скороходкин, Мүрү нэһилиэгин олохтооҕо:
– Ленин уулусса 46/7, 46/8 септиктара Эбэни киртиппэттэр. Мусуой анныгар турар бөҕү тоҕор миэстэни үчүгэйдик хомуйаллар. Бу таһыгар улахан бөхтөрү, бөхтөөх мөһөөччүктэрин урнаҕа тиэрдибэккэ быраҕаллара тыалга көтөн территорияны киртитэр. Аны бөх тоҕор сиргэ бөҕү таһар массыына, фекалка киирэр суола оҥоһуута суоҕа, септиктары оботторууга бытаарыы тахсара, бөх кэмигэр тиэллибэккэ мунньуллан хаалара улахан киртийиигэ тиэрдэр. Мусуой анныгар «КаМАЗ»-тар киирэр суоллара оҥоһулуннаҕына ырааһырыа этибит. Ленин аат. уул. 46/9, 46/10 уопсай дьиэлэргэ бөҕү кутар миэстэ баар буолара уолдьаста. Бу дьиэлэргэ барыллаан 100-чэкэ киһи олорор буолуохтаах, тоҕо таһырдьааҥҥы туалеттара тутуллубатый?
Спиридон Никифоров, Бороҕон сэлиэнньэтин олохтооҕо:
– Бөх иһин төлөбүр олохтонуоҕуттан ону хомуйуу кэлиҥҥи сылларга кыһалҕа буолла. Маны анаан дьарыктанар хампаанньа кыайбата. Билигин элбэх кыбартыыралаах уопсай дьиэлэр тастарынааҕы бөх быраҕар баахтар туолан, бөхтөрө ыһылынна. Бөх тоҕор былаһаакка, ардыгар массыына тиэйэн барбытын кэннэ, киэһэ хайыы үйэ туолбут буолар. Тоҕо диэтэргин аттынааҕы чааһынай ыаллар эмиэ аҕалан быраҕаллар. Кинилэр эмиэ бөх иһин төлүүллэр. Аны маҕаһыыннарга бөхтөрүн дьиэ таһыгар мунньары да, уматары да көҥүллээбэттэр. Ардыгар олор да бөхтөрө кэлэр.
Светлана СИВЦЕВА, Мария АРГУНОВА, Афанасий КОПЫРИН