Уус Алдан улууһа саахымакка историята төһө да олус уһун кэми хаппатар, баай ис хоһоонноох. Ааспыт үйэ 30-с сылларыгар Саха сирин уонна Дьокуускай куорат бастакы чемпионнарынан биһиги биир дойдулаахтарбыт Курбуһахтан төрүттээх И.Т. Аммосов, И.В. Пухов буолбуттарынан киэн туттабыт. Онтон салгыы дьахталларга Бээрийэттэн төрүттээх Е.И. Васильева республиканы өр баһылаан-көһүлээн сылдьыбыта. Саахымакка үрдүк үөрэхтээх исписэлииһинэн Байаҕантай киһитэ Захар Константинович Егоров өр кэмҥэ ситиһиилээхтик үлэлээбитэ.
Республика чемпионнарынан хардары-таары Тулунаттан төрүттээх Николай Назаров, Тандаттан төрүттээх Дмитрий Егоров буолбуттара. Улууспут саахымакка ахсаабат энтузиастарынан Алексей Николаевич Данилов, Иван Николаевич Фомин этилэр. Саахымакка идэтийэн, бастакы тренеринэн таһаарыылаахтык үлэлээбит Дмитрий Гаврильевич Павловы дириҥ ытыктабылынан ахтабыт. Кини үөрэнээччилэрэ П.П. Саввин, А.Д. Сторожев, С.И. Сивцева, Е.А. Гуляева күүстээх саахымаччыттар буоллулар. Үөһэ ааттамыт дьону сэргэ улууспут саахымакка историятыгар бэйэлэрин ааттарын-суолларын киллэрбит дьонунан В.Т. Горохов, П.Н. Кривошапкин, Н.Н. Свешников, В.П. Дегтярев, К.А. Бурцев, М.А. Гоголев, Я.И. Гоголев, С.Д. Захарова, Е.Т. Горохова, В.Н. Гоголев, В.И. Гоголев, Н.Г. Аржакова, Р.В. Аммосова, С.И. Фомин, Н.И. Фомин, И.И. Фомин, Р.П. Петров, М.М. Васильев, Д.В. Аммосов, Н.С. Бурнашев буолаллар.
Улууспут историятыгар саамай бастыҥ саахымаччытынан Василий Тарасович Гороховы билинэбит. Василий Тарасович улууспут 20-тэн тахса төгүллээх чемпионунан буолбута да ону бигэргэтэр. Позиционнай стиллээх саахымаччыт Василий Тарасович улууспут саахымакка патриарха буолар, кинини улууспут Ботвиннигар холуубун.
Саха АССР үтүөлээх учуутала, чулуу саахымаччыт Горохов Василий Тарасович төрөөбүтэ 90 сылынан оҕолоро Татьяна Васильевна Борисова, Евгений Васильевич Горохов, сиэннэрэ, аймахтара, үөрэнээччилэрэ көҕүлээн, Чэриктэй нэһилиэгин дьаһалтатын (баһылык Ф.А. Карманов), оскуолатын (директор Л.Е. Лугинова), үөрэх улуустааҕы управлениетын (начальник Ф.Ф. Татаринов) уонна профкомун (председатель Н.Н. Готовцев), оҕону эбии үөрэхтээһин киинин (директор Д.Н. Готовцев), айылҕа харыстабылын инспекциятын (начальник С.С. Васильев), үгүс урбаанньыт өйөбүллэринэн бэртээхэй турниры муус устар 12 күнүгэр тэрийдилэр.
Турнирга улууспут саахымаччыттарын сэргэ Дьокуускай куораттан тиийэ бастыҥ саахымаччыттар кэлэн тургутустулар, илин кэлин түһүстүлэр. Күрэхтэһии түмүгүнэн кыайыылаахтарынан эр дьоҥҥо: Гаврил Сивцев, Денис Новгородов, Анатолий Колодезников, дьахталларга: Екатерина Гуляева, Саргылана Избекова, Сайаана Макеева, бэтэрээннэргэ: Дмитрий Павлов, Михаил Ушницкай, Николай Овчинников, Наталья Аржакова, Раиса Аммосова, Клара Окоемова буоллулар. Кыайыылаахтары таһынан элбэх сыаналаах анал бириистэр, онно эбии 16 анал аат олохтонон күрэхтэһээччилэр өрөгөйдөрүн үрдэттэ. Дэлэй-холой фуршет кыттааччылары, көрөөччүлэри астыннарда. Турнир саҕаланыытын, түмүктэниитин ылбаҕай музыкальнай нүөмэрдэр киэргэттилэр.
Улууспут саахымакка историятыгар бастыҥынан киирбит Василий Тарасович Горохов сырдык аата дьоһуннук бэлиэтэммитин кыттыылаахтар, көрөөччүлэр үрдүктүк сыаналаатылар, тэрийээччилэргэ барҕа махталларын эттилэр. Василий Тарасович үтүө аата куруутун өрө тутуллан, ахтылла турарыгар алгыстарын тиэртилэр.
Михаил Ушницкай