Саҥа дьыл алыба — хаартыскаҕа

Алыптаах түгэни кэтэһиннэрэр, дьиктигэ, кэрэҕэ оҕолуу итэҕэтэр, байдам сандалы тула олордон, саамай чугас дьону кытта көрүһүннэрэр Саҥа дьылбыт номнуо чугаһаата. Хайа да сыл хатыламмат. Ону өйдүү-саныы сылдьарга хаартыскаҕа түһүү былыр да, быйыл да баар. Арай билиҥҥи хаартыскалар өҥнөөхтөр, дьоҥҥо талбыт уобараһын ылынар, санаабатах да көстүүтүгэр түһэр толору кыаҕы биэрэр. Бороҕоҥҥо Ленин уулуссатын 46/10 дьиэтин 46-с кыбартыыратыгар аҕыйах сылтан бэттэх үчүгэйкээн хаартыска устуудьуйата үлэлиир. Фотограф Айталина Бурнашева хас биирдии киһини үөрэ-көтө көрсөн, сиэдэрэй эркиҥҥэ туруоран, араас миэбэлгэ олордон, дьэрэкээн малы-салы туттаран, киниэхэ барсар хамсаныыны, уобараһы толкуйдаан, фотоппараатын кунуопкатын баттыыр. Сотору кэминэн килийиэн бэрт астыктык оҥоһуллубут хаачыстыбалаах хаартыскалары  тутар. Ити курдук кэм хаартыскаҕа хатанан, үйэлээх өйдөбүлгэ кубулуйар.

— 2023 сыллаахха уруккуттан саныы сылдьыбыт баҕа санаабын толорон, “самозанятай” буолан, Photobook_kere диэн ааттаан, хаартыска устуудьуйатын арыйбытым. Выпускниктар, дьиэ кэргэн альбомнарын оҥорууттан үлэбин-хамнаспын саҕалаабытым. Хара ааныттан килийиэн таларыгар табыгастаах буоларын курдук, хас да хаартыскаҕа түһэр түһүлгэни оҥорбуппут. Дьон дьыл араас кэмигэр кэлэн, үтүө көрсүһүүнү, хатыламмат түгэни, хаартыскаҕа түһэн, үйэтитэн ааһаллар, — диир Айталина.

Бырааһынньык чугаһаан, уоттаах харыйа аттыгар, Саҥа дьыллааҕы сиэдэрэй малы-салы, сымнаҕас оонньууру кытта түһээри устуудьуйаҕа уочарат бэлиэр ырааппыт. Дьэрэкээн оонньуурдардаах харыйа, кыһыҥҥы тымныыны сылааһынан угуттуур камин, Саҥа дьыллааҕы тээбирин арааһа араас өттүттэн түһэргэ табыгастаахтык аттарыллыбыттар.

— Хаартыскаҕа түһэ кэлиэх иннинэ дьиэ кэргэнинэн, кэлэктиибинэн туох истиили тутуһары, туох уобараһы ылынары, хайдах таҥнары, туттары эрдэттэн сүбэлэһэр ордук. Онуоха интэриниэт, социальнай ситим элбэх идиэйэни биэрэр. Ону таһынан билиҥҥи кэмҥэ ордук кэрэ аҥаардар баай фантазиялаахтара, айар-тутар баҕалаахтара фотографка олус туһалаах. Биир хаартыскаҕа улахан иэйиини, үөрүүнү, бүтүн олоҕу үйэтитиэххэ сөп. Ол турук дьон эрдэттэн бэлэмнэнэн, өрө көтөҕүллэн кэллэҕинэ биллэр уонна үчүгэй түмүктэнэр. Биир бэйэм бу үлэбиттэн олус дуоһуйабын. Дьон өлбөт-сүппэт өйдөбүллээх хаартыскаларын оҥорууга кыттыгастаахпыттан үөрэбин, — диир эдэр фотограф.

Саҥа дьыл тыына хайыы үйэ билиннэ. Быйылгы сыл эйиэхэ туох кэрэни бэлэхтээтэ, үтүөнү түстээтэ? Ону хаартыска ньууругар уобарас гынан хатыаххын баҕарар буоллаххына, Photobook_kere устуудьуйаны тумнума.

Уйаара КУСТУК.