Мүрү 1 №-дээх орто оскуолатын бэтэрээн учууталлара бииртэн-биир интэриэһинэй дьарыктаах дьон буолаллар. Сорохторун саҥа арыйан соһуйабын, үөрэбин, сөҕүмэр талааннарынан, дьикти мунньунууларынан сөхтөрөллөр. Биир оннук киһинэн педагогическай үлэ бэтэрээнэ, СӨ үөрэхтэһинин туйгуна, “СӨ учууталлар Учууталлара”, “Уус Алдан улууһун үөрэхтээһинин сайдыытыгар кылаатын иһин”, “Уус Алдан улууһун социальнай-экэнэмиичэскэй сайдыытыгар кылаатын иһин” анал бэлиэлэрдээх Надежда Алексеевна Местникова буолар.
Чэриктэй оскуолатыгар 4-5 кылаастарга үөрэнэ сылдьан испиискэ хаҕын ойуутун мунньан саҕалаабыт. Оскуола интэринээтигэр олорон кэмбиэр ойууларын кырыйан түмэр дьарыктаммыт. «Оччолорго олус да үчүгэй ойуулаах буолаллар этэ», – диэн ахтар. Салгыы үгүс кыыс оҕо курдук киинэ артыыстарын кэрэ хаартыскалаах аккырыыккаларын муспут, ким ханнык киинэҕэ оонньообутун билэр буолбут. Оччолорго билиҥҥи курдук талбыт, баҕарбыт малыҥ суоҕар, маннык мунньуунан үгүс кыыс дьарыктаммыт буолуохтаах.
Надежда Алексеевна Радиотумулга турар кыра дьиэтигэр кэллиэксийэтин мунньан анал муннук оҥостубут. Уруккута маҕаһыын буолан турбут дьиэ долбуурдарыгар араас тиэмэҕэ мунньуутун уурбута көрөргө интэриэһинэй. Үлэһит буолан баран таҥастар этикеткаларын мунньар идэлэммит. Манна табаар аата, ханна оҥоһуллубута, сыаната ыйыллыбыт борустуой этикеткаттан саҕалаан импортнай таҥастар этикеткалара бааллар. Олор чаҕылхай өҥнөрүнэн, дьэрэкээн ойууларынан болҕомтону тардаллар. Болгария, Румыния, Чехословакия, Индия, Венгрия, Япония, Вьетнам, о.д.а. дойдуларга оҥоһуллубут таҥастар этикеткалара бааллар. Румыния Бухарест куоратыгар 1970 сыллаахха оҥоһуллубут, 14 солкуобай сыаналаах эр киһи соруочукатын этикетката кэллэксийэни саҕалыыр. Этикеткаларын барытын сапка тиһэн ыйаан кэбиспитэ көрөргө табыгастаах. Маны тэҥэ оҕо оонньуурдара, оҕо, дьахтар кэсмиэтикэтэ, сэбиэскэй кэмнээҕи уонна кэлиҥҥи фотоаппарааттар, төлөпүөннэр, төлөпүөн справочниктара, духуулар, одьукулуоннар уо.д.а. билигин сэдэхтик көстөр маллар долбуурдарга ууруллубуттар.
Сытын сүтэрбэккэ турар Англияттан бэлэх быһыытынан кэлбит духуу, сэбиэскэй кэмнээҕи олус ыйааһыннаах оҕо киирсэбэй саппыкылара, сэбиэскэй кэмнээҕи кыыс оҕо, дьахтар суумкалара, мэдиссиинэ тэриллэрэ көрдөрүүгэ тураллар. “Оҕолорум кыраларыгар субу-субу дьаҥныыллара, оччоҕо испирииһи, иннэни оргутан бэйэм укуол туруорарым, дьиэтээҕи эмчит диэн ааттааҕым”, – диэн баран күлэн кэбиһэр.
Кэллиэксийэ биир сэдэх малынан Иркутскайга үөрэнэ сырыттаҕына Чэриктэйтэн норуот маастара Александра Егоровна Горохова оҕуруонан киэргэтэн тигэн ыыппыт суумката буолар. Суумка биир өттүгэр сайылык, кэтэх өттүгэр дьүкээбил, таба ойуулардаах хотугу сир оҕуруонан тиһиллэн ойууламмыттар.
Надежда Алексеевна айылҕа кэрэ көстүүлэрин хаартыскаҕа түһэриинэн дьарыктаммыта ыраатта. Кини хаартыскалара ураты ис хоһоонноохтор, сырдыктар. Маны тэҥэ быысапканан үлэлэрэ кэрэлэр. Дьиэтин хоһун ол үлэлэрэ киэргэтэллэр. Өссө биир талаана – хоһоон суруйуута. Айар куттаах киһи истиҥ-иһирэх хоһооннору айбыта эрэ баар буолар. Ону тэҥэ тылбааһынан эмиэ дьарыктанар. Сахалыыттан нууччалыы, нууччаттан сахалыы хоһооннору тылбаастыыр, хоһоон хонуутугар “көҥүл көччүйэр”, өссө аангылыйа тылынан кытта суруйар. Сэмэйэ бэрт буолан, дьикти талаанын дьоҥҥо-сэргэҕэ билиһиннэрэ сатаабат. Ол эрээри баардаах баара биллэр, быйылгы ”Куорсун – 2026” уус-уран айымньы куонкуруһугар Сергей Есенин “Белая береза” хоһоонун тылбааһынан II бириистээх миэстэҕэ тиксибитэ.
Н.А. Местникова омук тылын учуутала идэтигэр Иркутскайдааҕы Хо-Ши-Мин аатынан судаарыстыбаннай педагогическай институкка үөрэммитэ. Үөрэҕин кэнниттэн сүрүннээн Пушкин аатынан Национальнай бибилэтиэкэҕэ уонна 1969 сыллаахха үөрэнэн бүтэрбит Мүрү орто оскуолатыгар аангылыйа тылын учууталынан 1984-2016 сс. үлэлээбитэ. Аҕыйах хонуктааҕыта Дьокуускайга институкка бииргэ үөрэммиттэр мустаннар үөрэҕи бүтэрбиттэрин 50 сылын бэлиэтээбиттэрэ.
Надежда Алексеевна олоҕор быйылгы сыл ураты бэлиэ сыл буолар. Ол курдук, кэргэнинээн, тутааччы-инженер идэлээх Илья Ильич Местниковтыын ыал буолбуттара 50 сыла олунньуга туолбута. Дойдуларын, улуустарын туһугар дьүккүөрдээхтик үлэлээбит дьоһун үлэһит ыал оҕолорун үөрэхтээн, дьиэлээн-уоттаан, билигин сынньалаҥҥа олороллор, сиэннэрин иитиһэллэр. Сайын аайы куораттан Бороҕоҥҥо тахсан сайыны ыраас салгыҥҥа атаараллар, оҕолор, сиэннэр кэлэ-бара сылдьаллар. Улахан дьиэ кэргэн ийэтэ, эбэтэ Надежда Алексеевна дьоннорун маанылаан аһатарын таһынан, сибэккилэрин бүөбэйдээн үүннэрэр, онтон да атын үлэтэ дьахтар киһиэхэ кылгас сайыҥҥа элбэх буоллаҕа. Маннык кэрэ дьонунан олох киэркэйэр, оскуола бэтэрээн учуутала үтүө холобур буолар.
Елена Сыроватская, уопсас. кэрэсп.