Бу күннэргэ Дьокуускайга бодибилдиҥҥа Уһук Илиҥҥи федеральнай уокурук чемпионата буолан ааста. Онно фитнес-стиль категорияҕа биир дойдулаахпыт, билигин Дьокуускай куоракка олорор түөрт оҕо күн-күбэй ийэтэ Елена Сивцева иккис мистэни ситистэ.
Бодибилдинг диэн күүстээх эрчиллии уонна сөптөөх аһылык көмөтүнэн былчыҥҥын күүһүрдэн, сыаны аҕыйатан, бары өттүнэн сөпкө сайыннаран эти-сиини чочуйан таһаарар (гармоничное развитие тела) спорт биир көрүҥэ буолар. Санаатахха киһи эрэ ылсыбат, таласпат үгүс сыраны, күүстээх санааны, бириэмэни эрэйэр дьарык. Ол эрээри аныгы кэм кэрэ аҥаара тугу кыайбатаҕай? Онон бодибилдинг туһунан Еленалыын кэпсэтэр тоҕоостоох.
– Елена Владимировна, ситиһиигинэн эҕэрдэлиибин, буолан ааспыт чемпионат туһунан сырдатыаҥ дуо?
– Биһиги республикабытыгар бастакытын маннык улахан хабааннаах күрэс буолла. Ол иннинэ буолар күрэстэр республика иһинэн буолар буоллахтарына, быйыл Уһук Илиҥҥи уокуругу хабан ыытылынна. Күрэс уонтан тахса категориялаах, онно барыта 60-тан тахса кыттааччы баар этэ. Күрэс үрдүк тэрээһинннэхтик, долгутуулаахтык ааста. Маннык күрэскэ мин бастакы холонуум, онон улахан уопуту, эриэккэс эмоцияны бэлэхтээтэ.
– Бодибилдинг суолугар хаһан, хайдах үктэммиккиний?
– Бороҕонтон 2025 сыл саҕана куоракка көһөн кэлбиппит. Бастаан олунньуттан эппин-сииммин көрүнэр санааттан “Fit-studio” бөлөҕүнэн эрчиллиигэ суруттаран сылдьыбытым, тренерым – Айталина Яковлева. Онтон Айталина күрэхтэһиигэ холонон көрөрбөр сүбэлээбитин ылынан, сэтинньиттэн аспын тутуһан, КБЖУ нуорматынан аһаан бэлэмнэнэн саҕалаабытым. Тохсунньуга, олунньуга күүстээх дьарыгы саҕалаабытым. Спорду уруккуттан сөбүлүүбүн, дьиэбэр кыралаан эрчиллэрим, сайынын сүүрээччибин, Бороҕон саалатыгар кэргэмминээн эрчиллэр этибит.
– Билигин ыйааһыныҥ, үрдүгүҥ төһөнүй?
– Билигин ыйааһыным 49 кг, уһунум 165. Оҕолонон игин баран ыйааһыным мунутаан 62 кг буола сылдьыбыттааҕым.
– Маннык улахан күрэскэ ситиһиилэниэххэр диэри эккин-сииҥҥин чочуйан таһаарарга төһө-туох үлэ, күүс-сэниэ баранна?
– Бүтэһик түөрт ый кытаанах эрэһиими тутустум. Эрчиллии, позинг, аһылык, сөпкө сынньаныы – барыта биир ситимнээх. Хас биирдии грамм аскын барытын хонтуруоллуугун, эрчиллии эмиэ чопчу бириэмэнэн буолар. Суруллубут ыйааһын барыахтаах. Биллэн турар, элбэх бириэмэни, күүһү-сыраны, үбү-харчыны ирдиир спорт көрүҥэ. Куннэтэ барытын хааччахтана, ааҕына сылдьар олус ыарахан эбит. Бу күрэскэ саамай ыарахан түһүмэх позинг этэ. Сыанаҕа эрчилинниҥ эрэ тахсар буолбатаххын, формаҕын сөптөөхтүк көрдөрөргө анаан позалар бааллар. Ону көрдрөрүү миэхэ уустук этэ. Ол гынан баран, ситиһии кэлэн, олус үөрэбин, уурбут сырам, бириэмэм үтүө түмүктээх буолла диэн сыаналыыбын.
– Үбү-харчыны эрэйэр диэтиҥ дии, холобур, туохха?
– Күрэскэ кыттарга эппит-сииммит төһө кыалларынан «хаппыт» буолуохтаах. Ону ситиһэргэ спорт, сөптөөх аһылык, массаас оруолу онньуур. Онон массаас кууруһугар сылдьыбытым. Күрэскэ кыттарга уобарас оҥосторго, визажистарга төлүүбүт уонна былчыҥын барыта көстөрүн курдук загардаабыт курдук грим ыстараллар – ол эмиэ туспа төлөбүр. Мин «Фитнес стиль» диэн саҥа категорияҕа кыттаммын, сценическэй таҥаһым, ол эбэтэр кыраһыабай былаачыйам, купальнигым, түүппүлэм, эмиэ кырата суох үбү эрэйдэ. Оттон сөптөөхтүк аһыырга элбэх харчы бараммат, дьибэр туох ас баарынан КБЖУ ааҕан, аһыыбын.
– Элбэх киһи оннооҕор аһылыгы туттуна түһэрин ыарырҕатар. Сөптөөх аһылыкка олорон баран ыһыктынан кэбиһии диэн баар. Оттон эн күүстээх санааны хантан ылаҕыный, туох көмөлөһөрүй?
– Бэйэм астыырбын сөбүлүүр буолан, аспын туспа араастаан астыы сатыыбын. Аспар ыһыктыбат курдук сарсыҥҥы аһылыкпын эрдэттэн толкуйдуубун уонна ол аспын сиэри күүтэбин аҕай. Ону тэҥинэн дьиэ кэргэммэр эмиэ туспа астыыбын. Тугу аһыырыҥ чуолкай, бэлэм буоллаҕына, киһи ыһыктыбат эбит диэн санааҕа кэлбитим. Аһаабыт аспын барытын төлөпүөммэр “Fatsecret” сыһыарыыга сурунан иһэбин, бэйэтэ КБЖУ ааҕар. Уонна күммүн эрдэттэн барытын былаанныыбын, бэрээдэктиибин, онон чуолкайдаммыт программаланан сырыттахха, аһылык да ыһыллыбат. Дьиэ кэргэн өйөбүлэ эмиэ элбэҕи быһаарар, түгэнинэн туһанан, кэргэммэр, оҕолорбор улахан махталбын тиэрдэбин.
– Маннык эттээх-сииннээх буолууҥ, бэйэҥ туруккар, олоххор хайдах дьайарый?
– Спорт киһини олус бэрээдэктиир. Бэйэм турукпун бөҕөргөтөр, күүс-сэниэ биэрэр, туруоруммут сыалы-соругу ситиһэргэ үөрэтэр.
– Ылбычча киһи бодибилдинг суолугар үктэниэн сөп дуо, сааһын оруолу оонньуур дуо?
– Бодибилдинг киһиэхэ барытыгар барсар. Хайаан да элбэх үллүбүт былчыҥнаах буолуохтааххын диэн буолбатах, күрэскэ араас элбэх категория баар. Хас биирдии киһи бэйэтигэр сөптөөх категорияны булан кыттыан сөп. Бастатан туран, бодибилдинг күрэхтэһии эрэ диэн буолбатах, киһи доруобуйатын, тас көрүҥүн тупсарар спорт көрүҥэ. Саастан улахан тутулуга суох, спортсменнар үксүлэрэ 30-50 саастаахтар, 50 саастарын ааспыттар да бааллар.
– Өссө туох дьарыктааххыный?
– Сүрүн дьарыгым – дьиэ кэргэним. Ас астыырбын, дьиэ кэргэммин кытта айылҕаҕа актыыбынай сынньалаҥҥа сылдьарбын сөбүлүүбүн. Дьиэ кэргэммин көрөн олоробун. Бороҕоҥҥо олорор эрдэхпинэ «Алгыс» кэлэктиипкэ үҥкүүлүүр этим, үҥкүүлүүрбүн эмиэ сөбүлүүбүн.
– Елена, эппиэтиҥ иһин махтанабын, өссө да үрдүк ситиһиилэр кэлэ туралларыгар баҕарабын.
Мария АРГУНОВА