Олунньу 7-8 күннэригэр Бороҕоҥҥо улуус баһылыгын бирииһигэр “Дыгын оонньууларын” сэттэ төгүллээх кыайыылааҕа Иван Белолюбскай аатынан “Чөмпүйүөн кубога” түһүлгэ XI төгүлүн ыытылынна. Быйылгы түһүлгэҕэ хаһааҥҥытааҕар элбэх 48 эр бэрдэ кытынна. Онон аны сайын ыытыллар “Дыгын оонньууларыгар” кыттар иһин үс путевканы былдьаһыыга олус тыҥааһыннаах күөн көрсүһүүлэр ыытылыннылар.
Икки күн устата көрөөччүлэри тыҥааһыҥҥа тутан олорбут күрэхтэһии кыайыылааҕа ким буолуой диир чахчы уустук этэ. Ыалдьааччылар санаалара ордук “Дыгын оонньууларын” урукку сыллардааҕы кыайыылаахтара Алексей Уваровскайга, Дьулустаан Ноговицыҥҥа охтор курдуга. Ол эрээри, түһүлгэ кинилэргэ тосхойбото. Бары даҕаны путевка ылларбыт диэн сананан кэллэхтэрэ. Дьолуо бу сырыыга Сунтаар чулуута Тимофей Большаков диэки буолла. Кини былырыын сайын Тааттаҕа ыытыллыбыт “Манчаары оонньууларыгар” саха төрүт көрүҥнэригэр кыайыыта мээнэҕэ буолбатаҕын көрдөрдө. Ол таһымыттан билигин да түһэ илигин чахчы бигэргэттэ. Кини сэттэ көрүҥтэн бииригэр, сүүрүүгэ эрэ иккис көрдөрүүлээх. Ол эрээри, атыттарга барыларыгар эриэ дэхситик кыттан үчүгэй түмүгү ситистэ. Манна очукуо уратытык ааҕыллар. Холобур, хаһыс миэстэ буолбуттарынан бэриллэр. Бастакы миэстэҕэ биир очукуо. Оннук улаатан иһэр. Түмүккэ кыра очукуолаах кыайар. Тимофей түөрт көрүҥҥэ уон иһигэр сырытта. Саамай табыллыбатах көрүҥүнэн хапсаҕай буолла. Манна 29 очукуону сурунна. Ол аата 29-с миэстэ диэххэ сөп. Онон уопсайа 68 очукуолаах буолла.
Иккис буолбут Алексей Созонов (Орто Халыма) киниттэн 10 очукуонан хаалла. Үһүстээбит Алексей Соколов (Сунтаар) 84 очукуоланна. Дьэ, сунтаардар күннээтилэр. Оттон көрөөччүлэргэ куруутун сөбүлэтэр Дьулустаан Ноговицын 7-с, Алексей Уваровскай 26-с буоллулар. Алексей атаҕар кыра эчэйиилээх буолан, таас көтөҕүүтүгэр киирбэтэ. Дьиҥэр, кини тутум эргииригэр иккис, хапсаҕайга үһүс буолуталаабыта. Таас көтөҕүүтүн даҕаны улаханнык ыарырҕаппат көрүҥэ. Онон аны сайын Үс Хатыҥҥа көрөрбүт буолуо.
Быйылгы түһүлгэ биир уратытынан уонна сүүмэрдиир күрэхтэһиилэр устуоруйаларыгар киирэринэн икки рекорд олохтоммута буолар. Буолаары буолан иккиэн биир күн олохтоннулар. Иккис күн күөн күрэстэрин саҕалыыр бастакы көрүҥҥэ – оҕунан ытыыга биир дойдулаахпыт, уус алданнар эрэлбит Илья Карамзин 56 очукуону хомуйан, бу көрүҥ быраабылатыгар уларыйыы киирбитин кэннэ хаһан да ситиһиллэ илик кирбиини ылан рекорд диэн дорҕоонноохтук этилиннэ. Иккис рекорд, биллэн турар, таас көтөҕүүтүгэр кэтэһиллибитэ. “Дыгын оонньуутун” таас көтөҕүүтүгэр бары муҥутуур көрдөрүүлэрин олохтообут Дьулустаан Ноговицын бу түһүлгэҕэ 125 кг кумахтаах куулу 167 м илтэ. Ону дьон-сэргэ дохсун ытыс тыаһынан көрүстэ, уруйдаата. Этэҥҥэ буоллаҕына, аны сайын даҕаны саҥа көрдөрүү баар буолуон сөп курдук. Ол эрээри, кумах уонна таас улахан уратылаахтара биллэр.
Аны сайын “Дыгын оонньууларыгар” Уус Алдантан биир эмит уолу көрүөхпүт дуо? Мин санаабар, Илья Карамзин олох чугас эбит. Бу түһүлгэҕэ кини алтыс буолла. Рейтининэн даҕаны уон бастыҥ иһигэр баар. Онон эрэл улахан.
Афанасий Сектяев