СӨ бырамыысыланаска уонна геологияҕа миниистири солбуйааччынан байыаннай дьайыы бэтэрээнэ Михаил Михайлович Копырин ананна. Михаил Бэрт Ууһун нэһилиэгин түөрт оҕолоох Людмила, Михаил Копыриннар соҕотох уоллара, В.В. Алексеев аатынан Мүрүтээҕи уолаттар гимназияларын 2000 сыллааҕы выпускнига.
Миша Копырин 1994 сыллаахха “Уолан” гимназия саҥа арылларыгар алтыс кылааска үөрэнэ киирбитэ. Гимназияҕа үөрэммит кэмин туһунан Михаил үбүлүөйдээх кинигэҕэ маннык суруйбут:
– Кылааспытыгар улуус араас дэриэбинэлэриттэн мустубут отучча уол этибит. Саҥа оҕолору, учууталлары, гимназияны, интернаты кытта билсиһии олохпор биир улахан хардыы этэ. Үөрэнэр, олорор усулуобуйа үчүгэй уонна биир санаалаах оҕолор мустан буолуо, гимназияны тута сөбүлээбитим. Гимназиябыт дьиэтэ биир да этээстээх буоллар, урут наһаа улахан буолан көстөрө. Мин Сыырдаахтан сылдьар буоламмын, гимназияны бүтэриэхпэр диэри интернакка олорбутум. Оҕо сааһым онно ааспыта диэххэ сөп. Гимназияны бүтэрэн баран, бары 100% үрдүк үөрэххэ киирбиппит. Бу биһиги учууталларбыт үрдүк таһымнарын, үлэлэрин көрдөрөр. Директорбар, учууталларбар махталым үгүс: эһиги баар буолаҥҥыт биһиги үөрэҕи, оҕо саас диэни биллибит. Ону таһынан эһиги биһигини культураҕа, этикеккэ, дьону кытта хайдах алтыһарга, тапсарга эмиэ үөрэппиккит, ол инники олохпутугар наһаа көмөлөстө.
Михаил бу эппиэтинэстээх үлэҕэ анаммытын туһунан үчүгэй сонуну истэн, гимназия коллектива, чуолаан ииппит-үөрэппит учууталлара, иитээччилэрэ, үөрүүлэрин үллэстэллэр:
Валентин Иванович Филиппов, “Уолан” гимназия бастакы дириэктэрэ, Тамара Михайловна Дорофеева, француз тылын учуутала:
– Миша гимназияҕа үөрэнэ киирэригэр кып-кыра, хатыҥыр уолчаан этэ. Киэҥ, хара, тэбэнэттээх харахтарын өйдүүбүт. Кыра да буоллар, сытыы-хотуу этэ. Оччотооҕу оҕо сиэринэн, үөрэххэ тардыһыылаах, билиигэ-сайдыыга дьаныардаах гимназист буолан, математикаҕа олимпиадник буолбута. Оччоттон-баччаҕа диэри гимназияҕа олимпиадник буолуу диэн улахан чиэс, эппиэтинэс буолар. 2000 сыллааҕы выпускниктар кылааһынан бары үрдүк үөрэххэ киирбиттэрэ, дьоһун үлэһит буолбуттара көлүөнэ уоланнарга үтүө холобур буолар. Биһиги, учууталлар, сэмээр үөрэбит эрэ, өссө үрдүк кыайыылары күүтэбит. Биир бастыҥ үөрэнээччибит Михаил таһаарыылаахтык үлэлиэ диэн бигэтик эрэнэбит.
Е.Д. Дунаева, кылааһын салайааччыта, химия учуутала:
– Мин Миша үөрэнэр кылааһыгар 8-11 кылаастарга куратордаабытым. Миша үчүгэй иитиилээҕэ, үтүө майгылааҕа улахан дьоҥҥо, бииргэ үөрэнэр табаарыстарыгар сыһыаныгар көстөрө. Үөрэҕэр ураты эппиэтинэстээхтик сыһыаннаһара, гимназияҕа үөрэнэ кэлбит сыалын-соругун чопчу өйдүүр оҕо этэ. Ол да иһин Москваҕа Губкин аатынан нефтегаз университетыгар кыһыҥҥыттан туттарсан, түһүмэҕинэн элбэх сорудаҕы үчүгэйдик оҥорон, кэмигэр ыытан, эксээмэннэрин үрдүк баалга туттаран, талбыт идэтигэр кэбэҕэстик киирбитэ. Миша киһи быһыытынан үтүө хаачыстыбата диэн табаарыстарын кытта ураты харыстабыллаах сыһыаннаһар. Уопсайынан, бу кылаас уолаттара бэйэ-бэйэлэригэр көмөлөсүһэр, өйөһөр истиҥ сыһыаннаахтар. Миша төрөөбүт-үөскээбит Сыырдааҕар, дьонугар таптала, махтала муҥура суох, дьиҥнээх патриот буолар.
Р.П. Петрова, математика учуутала:
– Миша гимназияҕа Сыырдаах орто оскуолатыттан тургутугу ситиһиилээхтик ааһан, 6-с кылааска үөрэнэ киирбитэ. Сытыы-хотуу, билиигэ тардыһыылаах уол математика предметигэр дьоҕурдааҕа тута харахха быраҕыллыбыта. Бииргэ үөрэнэр оҕлоро бары да кыахтаах уолаттар этилэр. Онон үлэлииргэ, үөрэтэргэ олус интэриэһинэй этэ. Миша түргэнник өйдүүр, толкуйдуур буолан, уруокка суоттуурга үксүгэр бастакы буолааччы уонна оҕолорго быһааран миэхэ олус көмөлөһөрө. Ол саҕана эдэр учуутал буоламмын, сорох олимпиаднай задаачалары тэҥинэн суоттуур буоларбыт. Онно сороҕор кини идеята сөп буолан, ол ньыманан суоттааһын баар буолааччы. Миша орто кылаастан математикаҕа улуус олимпиадатыгар кыттан саҕалаабыта. Сылтан сыл ситиһиилээхтик кыттара, миэстэлэһэрэ. Учууталга үөрэппит кылааһын аайы киэн туттар олимпиадник оҕолордоох буолар. Миэхэ Миша оннук үөрэнээччилэрбиттэн биирдэстэрэ.
Г.Н. Иванова, интэринээт сэбиэдиссэйэ:
– Бэрт Ууһуттан сылдьар Миша Копырин гимназияҕа үөрэнэр сылларыгар интэринээккэ олорбута. 1994 сыллаахха күһүн интэринээт аһылла илигинэ, миэбэл таҥа сырыттахпытына, арай чоҕулуччу көрбүт кырачаан уол киирэн, интэринээт хаһан аһылларын ыйыппыта, интэринээккэ олорон гимназияҕа үөрэниэхтээҕин туһунан эппитэ. Ол түгэҥҥэ нэһилиэктэн үөрэнэ кэлэр гимназистарга интэринээт хайдах курдук наадалааҕын бигэтик өйдөөбүтүм. Миша ийэлээх аҕата интэринээппит биир көхтөөх төрөппүттэрэ буолбуттара. Аҕата Михаил Николаевич уолугар олус кыһаллара, интэринээккэ куруук сылдьара. Миша үлэһит дьиэ кэргэҥҥэ иитиллиитэ, “Уолан” гимназияҕа үөрэниитэ, интэринээккэ олоруута – барыта бэйэҕэ эппиэтинэстээх буолууга ииппит дии саныыбын. Миша кыра эрдэҕиттэн киһиэхэ болҕомтолоох сыһыаннаах. Гимназиябыт 30 сыллаах үбүлүөйүн үөрүүлээх тэрээһинигэр олус истиҥник көрсүспүппүт. Михаилга салайар үлэтигэр ситиһиини баҕарабын.
В.Г. Винокурова, интэринээт иитээччитэ:
– Мин 1997 сыллаахха интэринээккэ иитээччинэн үлэлии киирбитим. Күһүн өрөмүөн кэнниттэн Сыырдаах оҕото Миша Копырин биир бастакынан интэринээккэ киирбитэ. Миигин, саҥа үлэһити кытта, иитээччи хоһугар киирэн анаан билсибитин, төрөппүттэрин, дьиэ кэргэнин, бэйэтин туһунан, сайын тугу үлэлээбитин, ханна сылдьыбытын туһунан дуоспуруннанан олорон кэпсээбитин соһуйа уонна сонургуу истибиппин субу баардыы өйдүүбүн. Кини кылааһыттан интэринээккэ 5 уол олорбута. Уолаттар интэринээккэ олороллорун олус сөбүлүүллэрэ, каникул кэнниттэн көрсүһэн, үөрүү-көтүү бөҕө буолаллара. Миша, оччотооҕу тыа оҕотун сиэринэн, үлэни барытын сатыыр, кыайар буолан, интэринээт олоҕун биир көхтөөх тэрийсээччи, иитээччилэргэ улахан көмөлөөх киһибит буолбута. Бэйэтигэр ирдэбиллээх, санаабытын ситиһэргэ дьулуурдаах, эппитин хайаан да толорор, көрдөөх-нардаах, сайдам майгылаах Миша 2000 сыллаахха интэринээт выпускниктарыттан бастакынан гимназияны үрүҥ көмүс мэтээлинэн бүтэрбитэ. Интэринээт уолаттара биир улахан дьиэ кэргэн тыыныгар иитиллэн, доҕордуу дьон буола улааппыттарын, билигин бэйэ-бэйэлэрин өйөһөллөрүн көрөн үөрэбин. Киэн туттар иитиллээччибит Михаил Копыриҥҥа эппиэтинэстээх дуоһунаһыгар ситиһиилээх үлэни баҕарабын.
Мин Михаилы биир дойдулааҕым быһыытынан билэбин. Кини Бэрт Ууһун нэһилиэгин үтүө үлэһит, элбэх оҕолоох дьоһун ыала, билигин Дьокуускай куорат олохтоохторо – эмчит идэлээх Людмила Николаевна уонна сааһын тухары тутууга прорабынан үлэлээбит, Бэрт Ууһун нэһилиэгин ытык олохтооҕо, СӨ тыатын хаһаайыстыбатын туйгуна Михаил Николаевич Копыриннар уоллара буолар. Копыриннар – чөл олоҕу тутуһар, спорду өрө тутар дьиэ кэргэн. Михаил Николаевич дуобакка спорт маастарыгар кандидат, дуобакка араас турнирдары тэрийэн, салайан ыытар. Бииргэ төрөөбүт эдьиийэ Мария – хайыһарга өрөспүүбүлүкэ чемпиона, Россия спордун маастарыгар кандидат. Михаил — кыра кылаастан көҥүл тустуунан дьарыктанан, улуус, өрөспүүбүлүкэ чемпиона, призера, Уһук Илин турнирдарын кыттыылааҕа.
“Уолан” гимназия биир бастыҥ выпускнига, үрүҥ көмүс медалист Михаил Копыриҥҥа салайар үлэтигэр ситиһиини, дьиэ кэргэнигэр дьолу-соргуну баҕарабын.
Наталия Бурцева, “Уолан” түмэл эйгэ салайааччыта
Фото sakha.gov.ru/