Бэйдиҥэҕэ бэрт мындыр, арааһы айан оҥорор киһи баар. Кини тугу оҥорбутун туһунан суруйуох диэтэххэ, анаан хаһыат да таһаарыахха сөп. Оннук ураты киһи ээ, Дмитрий Андросов. «Саха сатаабатаҕа суох» дииллэрэ киниэхэ дьэ, чахчы сөп түбэһэр. Илиитэ ылсыбатаҕа суох быһыылаах. Дьон-сэргэ сэҥээриитин ылбыт, Майаҕас бөһүөлэгин таһыгар турар оҕустаах Хоро оҕонньор пааматынньыга кини үлэтэ эбит.
Соторутааҕыта социальнай ситимҥэ Дмитрий Андросов аны Аҕа дойду сэриитин кэминээҕи пушканы оҥорбутун туһунан видео тарҕаммыта. Онно бу пушканы хайдах оҥорбутун туһунан кэпсиир эрээри, тус бэйэтин кытары кэпсэтэн, онно эппэккэ хаалбытын ыйытар ордук диэммин төлөпүөннээн кэпсэттим. Бу оҥоһугун, биллэн турар, Кыайыы күнүгэр аныырын эттэ.
«Биһиги аҕабыт Сэмэн Андросов сэрии бэтэрээнэ, немецкэй фашизмы урусхалласпыт хорсун буойун этэ. Онон киниэхэ сүгүрүйүүм бэлиэтэ буолар. Кининэн сирэйдээн Аҕа дойду сэриитин бары бэтэрээннэригэр, тыылга Кыайыыны уһансыбыттарга ытыктабыл, билиҥҥи ыччакка ону тиэрдии буоллаҕа. Бу пушканы былырыын Кыайыы 80 сылыгар анаан оҥоруохтаах этим да, матырыйаала кыайтарбатаҕа. Ол иһин быйыл эрдэттэн нэһилиэгим баһылыгын Константин Алексеевы кытары кэпсэтэммин тимир лиис уонна турба булан биэрдэ. Онон кыһыны быһа оҥороммун бэлэм буолла. Аны кырааскалааһына эрэ хаалла. Бу норуокка «сорокопятка» диэн аатынан биллибит 45 мм калибрдаах тааҥканы сууһарар аатырбыт пушка буолар. Ону мин бастакы, 1938 сыллаах көрүҥүнэн оҥордум. Онон сорохтор баҕар атыҥырыы көрүөхтэрэ. Аҕа дойду сэриитэ саҕаланарыгар маннык спица көлүөһэлээх пушкаларынан ытыаласпыттар. Ол эрээри, мөлтөх өрүттэрэ көстөннөр уонна, саамай сүрүнэ, немецкэй «Тигр» тааҥка 10 см халыҥнаах куйаҕын хотуппат буолан, 1942 с. тупсарыллыбыт көрүҥүн таһаараннар, Кыһыл Аармыйа тапталлаах пушкатынан буолбута. Кээмэйин барытын дьиҥнээх пушка киэнин тутустум. Ол курдук уһуна 3,80 м, кэтитэ 1,62 м, үрдүгэ 1,20 м. Онон санаабын ситтим дии саныыбын».
Дмитрий Семенович сэрии тиэмэтигэр оҥорбута манан эрэ бүппэт. Кыайыы 75 сылыгар Арыылаах бөһүөлэгэр олорор эмиэ мындыр уус Николай Гаврильевич Пестрякову кытары Аҕа дойду сэриитин өссө биир сураҕырбыт, өстөөҕү уот ардаҕынан самнарбыт «Катюша» ракетнай установканы оҥороннор бар дьоннорун сөхтөрбүттэрэ.
Сэбиэскэй норуот Аҕа дойду Улуу сэриитигэр кыайбыт Албан аатын уруйдуур мындыр уус Дмитрий Андросов ол кэрэһитин өссө тугу эмит оҥорон соһутуо, сөхтөрүө дуо? Ол туһунан ыйыппыппар: «Билигин тимир сыаната наһаа ыараата. Онно көмө баар буоллаҕына, тугу баҕарар оҥоруохха сөп», – диэн хоруйдаата.
Афанасий Сектяев