Бүгүҥҥү күҥҥэ саамай тарҕаммыт буруй көрүҥүнэн түөкүннээһин, ол эбэтэр дьону албыннаан харчы уоруута буолла. Ис дьыала министерствотын Уус Алдан оройуонунааҕы отделын дознание бөлөҕө түөкүттэр ким аатыттан уонна хайдах дьону албынныылларын туһунан сэрэтэбит.
Аныгы түөкүттэр кибермошенниктар диэннэр. Статистика көрдөрөрүнэн, кинилэр үксүн баан аатыттан телефоннаан дьону албыннаан харчы уораллар. Кинилэр баан үлэһитэ, куттала суох буолуу специалиһа, кредитнай отдел үлэһитэ, онтон да атын дуоһунаһынан сирэйдэнэн эрийэллэр. Ону таһынан атыыһыт эбэтэр финансовай консультант буолан кубулунан эҥин араас инвестицияларынан, ол эбэтэр үбү-харчыны түргэнник элбэтэргэ, үлүннэрэргэ дьону албынныыллар. Кэнники кэмҥэ дьон государственнай өҥөнөн туһанар порталга («Госуслуги») баар тус кабинеттарын кодтарын кимиэхэ да этиэ суохтаахтарын түөкүттэргэ телефон нөҥүө этэн биэрэллэр. Онуоха түөкүттэр, холобур, «МТС», «Билайн», «Мегафон» уонна да атын телефон оператордарын ааттарыттан эрийэн, тус кабинеттарын паролун көрдөөн ылаллар.
Биллэрин курдук, кибермошенниктар саамай туһанар ханааллара мобильнай телефон буолар. Ону таһынан араас сайт, социальнай ситим, мессенджер, рекламнай биллэрии, электроннай почта, биллэрии уонна билсиһии сайтарын нөҥүө дьону угаайыларыгар киллэрэллэр. Түөкүттэр дьону кытта кэпсэтэр ньымалара, дьоҥҥо сыһыаннара араас буолар. Ол курдук, телефоҥҥа араас сыһыарыылары хачайдаталлар, интернет маҕаһыынтан табаар атыылаһыннараары ыксаталлар, ол түмүгэр киһи түҥ-таҥ түһэн, сэрэҕэ суоҕуттан албыҥҥа киирэн биэрэр. Үксүгэр түөкүттэр дьонтон онлайн баан нөҥүө атын счекка харчы ыыттара сатыыллар уонна смс иһитиннэрии нөҥүө кэлбит коду эбэтэр баан каартатын кэннигэр баар CVV/CVC код нүөмэрдэрин ыйыта сатыыллар. Ону таһынан дьоҥҥо «эн ааккыттан кредит ылан эрэллэр» диэн ыксатан, ууга-уокка түһэрэн бэйэлэрин угаайыларыгар киллэрэллэр.
2024 сыл 9 ыйын түмүгүнэн, Уус Алдан оройуонугар 18 киһи түөкүттэр угаайыларыгар киирэн биэрэн 2 327 281 солк. суумалаах хоромньу таҕыста. Маннык буруйдары арыйарга полиция үлэһиттэрэ элбэх уонна өр кэмнээх үлэни ыыталлар. Үксүгэр түөкүттэр атын регионнартан, араас куораттартан интернет ситиминэн дьону албынныылар.
Сэрэхтээх буолуҥ, бэйэҕитин харыстааҥ!
Константин Тимофеев, РФ Ис дьыала министерствотын Уус Алдан оройуонунааҕы отделын дознание бөлөҕүн начальнигын эбээһинэһин толорооччу, полиция старшай лейтенана