СӨ үөрэҕириитин туйгуна, РФ уопсай орто үөрэхтээһинин бочуоттаах үлэһитэ, “РФ бастыҥ учуутала” куонкурус кыайыылааҕа, РФ Президенин Гранын хаһаайката, РФ профсоюзтарын министиэристибэтин “Килбиэннээх үлэтин иһин” мэтээлинэн бэлиэтэммит Мүрү нэһилиэгин бочуоттаах олохтооҕо, В.С. Парников аатынан “Кэнчээри” эстетическэй киин эбии үөрэхтээһин педагога Екатерина Степановна Парникова 2019 сыллаахха Мүрү 1 №-дээх орто оскуолатыгар алын сүһүөххэ түөрт сыл устата үөрэппит оҕолоро быйыл орто оскуоланы ситиһиилээхтик бүтэрдилэр.
Сэттэ сыл анараа өттүгэр 4-с кылааһы 21 оҕо бүтэрбититтэн 5 туйгун, 13 оҕо “5” уонна “4” сыаналарга үөрэнэн бүтэрбиттэрэ. Оҕо алын сүһүөх кылааска үөрэппит учууталыттан билиини, дьоҕуру, сатабылы иҥэринэр, орто уонна үрдүкү сүһүөх кылаастарга үөрэнэригэр олуга ууруллар.
Екатерина Степановна 1989-2023 сылларга оскуолаҕа үлэлээбит кэмигэр барыта 10 кылааһы орто сүһүөххэ атаарбыта. 2019 сыллааҕы үөрэнээччилэрэ үөрэххэ үрдүк ситиһиилэнэн бастакы учууталларын үөртүлэр. Аурелия Рожина уонна Сайаана Протопопова Өрөспүүбүлүкэтээҕи лицей гуманитарнай уонна техническэй кылаастарыгар, оттон Арсен Николаев куорат 33 №-дээх оскуолатыгар үөрэммиттэрэ, оҕолор үһүөн туйгун үөрэхтэрин иһин кыһыл көмүс мэтээли ылары ситистилэр. Дайаана Артамонова, Виктория Егорова Мүрү 1 №-дээх орто оскуолатын үрүҥ көмүс мэтээллээх бүтэрдилэр.
Бу оҕолор бары үрдүк үөрэх кыһатыгар үөрэниэхтэрэ. Аурелия Рожина Екатеринбург куоракка Ураллааҕа судаарыстыбаннай юридическай университекка “юриспруденция” идэҕэ, Сайаана Протопопова Улуу Бүөтүр аатынан Санкт-Петербургдааҕы политехническэй университекка тутааччы идэтигэр, Арсен Николаев ХИФУ ФТИ киирдилэр. Оттон үрүҥ көмүс мэтээллээх кыргыттар Дайаана Артамонова, Виктория Егорова ХИФУ тас дойдулар филологияларын уонна регионоведение институтугар кытай уонна кэриэй тылларын баһылыахтара.
Алын сүһүөҕү бүтэрбит биир кылаастан 5 оҕо оскуоланы мэтээлинэн бүтэриитэ сэдэх түбэлтэ. Бастакы учуутал хас биирдии киһи олоҕор ураты суолу-ииһи хаалларар. Екатерина Степановна 2014 сыллаахтан киирбит “Музыка барыбытыгар” инновационнай бырайыагынан кылааһын оҕолорун барытын “Кэнчээри” эстетическэй киин иһинэн ырыаҕа, үҥкүүгэ, фольклорга, ВИА-ҕа дьарыктаналларын ситиспитэ. Оҕолор улуус, өрөспүүбүлүкэ таһымыгар араас куонкурустарга бастыыллара, миэстэлэһэллэрэ. 2-с норуоттар икки ардыларынааҕы “Музыка барыбытыгар” конгресска кылаас оҕолорун ВИА-та (сал. Готовцев В.И., Сивцев И.В.) куоракка киин болуоссакка үрдүк сыанаҕа оонньообуттара, куонкурус лауреата буолбуттара. ВИА-ҕа синтезаторга оонньообут Айыына Рожина музыкальнай училищеҕа киирэн үөрэнэ сылдьар. Ударнайга оонньообут Камилла Яковлева бу үөрэх кыһатыгар киирээри туттарсар.
ССРС, РСФСР, САССР үөрэҕириитин туйгуна, РФ, СӨ култууратын үтүөлээх үлэһитэ В.С. Парников этиитинэн, бары кылаастар оҕолорун ыллатан ыытыллар “Ыллаа, үҥкүүлээ, оҕо саас” оскуола бэстибээлигэр кылаас кэлэктиибэ Гран-при ылан турардаах. П. Тобуруокап тылыгар, В. Парников мелодиятыгар “Хатыҥ”, П. Тобуруокап тылыгар, А. Алексеев мелодиятыгар “Маҥан мастар” ырыаларга кылаас оҕолорун ыллатан икки үчүгэйкээн килииби оҥорбуттара. Төрдүс кылааһы түмүктүүр үөрэх сылын бүтүүтэ кылаас айар отчуота нэһилиэнньэ үрдүк биһирэбилин ылбыта. Кылаас таһынааҕы үлэ үөрэнээччи уонна төрөппүт кэлэктииптэрин биир сыалга-сорукка түмэр, үөрэххэ үчүгэй эрэ өттүнэн дьайар. Кэрэни таба көрөр, сыаналыыр, дьон иннигэр сыанаҕа тахса үөрэммит оҕо ис эйгэтэ сайдар, үөрэххэ тардыһыыта күүһүрэр. Ол биир туоһутунан талааннаах учуутал Екатерина Степановна үөрэнээччилэрин ситиһиилэрэ буолар.
Уһуйааччы бэйэтэ эмиэ сайдар, үүнэр буоллаҕына, үлэ түмүктээх буолар. Ааспыт үөрэх сылыгар Екатерина Степановна В.В. Никифоров – Күлүмнүүр төрөөбүтэ 160 сылыгар аналлаах биктэриинэҕэ улууска бастаабыта. Хаһыат эрэдээксийэтэ биллэрбит суруйааччы М.Н. Тролуков аатынан куонкуруска “Кыһын, эн хантан кэлэҕин?” хоһоонунан I миэстэни ылбыта. Сайынын Аммаҕа ыытыллыбыт педагогтар дьаарбаҥкаларыгар “Чымадааҥҥа түмэл” былаһааккаҕа “Сыыппаранан саквояж” номинация кыайыылааҕа буолбута. Учуутал уонна үөрэххэ, кэрэҕэ уһуйбут үөрэнээччилэрэ үрдүк ситиһиилэринэн үөрдэллэр.
Елена Сыроватская, уопсас. кэрэсп.