Түүлээх нэһилиэгэр Байанай аартыгар Уус Алдан улууһун нэһилиэктэрин уонна тэрилтэлэрин икки ардыларыгар нэһилиэк дьаһалтатын уонна норуот айымньытын дьиэтин көҕүлээһиннэринэн муус устар 4 күнүгэр муус аннынан балыктааһыҥҥа аһаҕас күрэхтэһиигэ аҕыс хамаанда күөн көрүстэ. Күрэхтэһии Саха Өрөспүүбүлүкэтин үөрэҕириитин туйгунун, Россия үөрэҕириитин бочуоттаах үлэһитин, Түүлээх нэһилиэгин бочуоттаах олохтооҕун, география энтузиаст учууталын Ионов Иван Иванович аатынан туох да астыктык, өрө күүрүүлээхтик, олус тэрээһиннээхтик ыытылынна. Күммүт да туран биэрэн, кыра да тыалы көрдөрбөккө, күнүн күөрэччи күндээрдэн наһаа табылынна.
Барыта аҕыс хамаанда күөн көрүстэ: Түүлээх орто оскуолата, Түүлээх “Аргыс” ансаамбыла, күүстээхтэр сыдьааннарын оҕолоро “Тэтим”, “Мындааба ыччаттара”, Кэбээйи улууһун бэрэстэбиитэллэрэ «Интернационал», Тиит – Арыы “Көҥүл Боотурдар”, “Чэриктэй”, “Соһуччу” Мүрү хамаандалара. Алдан эбэҕэ Түүлээх нэһилиэгин дьаһалтатын, норуот айымньытын дьиэтин кыһамньыларынан халыҥ хаар анньыллан бэлэмнэммит сиргэ тиийээт, кыттааччылар тута олохторун оҥостон, күрэххэ ох курдук бэлэмнээх кэлбиттэрин көрдөрдүлэр. Үөрүүлээх тэрээһини сахалыы сиэринэн алгысчыт Айаал Аргунов аал уоту оттон, алаадьынан күндүлээн Айыылартан көрдөстө.
Бастакы күрэхтэһиибит бэйэни билиһиннэрии, эҕэрдэлэһии буолла. Манна бастыҥ эҕэрдэлэрин иһин «Көҥүл Боотурдар» кыайары ситистилэр уонна “Медведь” булт маҕаһыыныттан ледобур бэлэҕинэн наҕараадаланнылар. Ол кэннэ хамаандаттан биирдии киһи бириэмэҕэ буурдаан, эрийэн-буруйан Алдан эбэ мууһун дьөлүтэ анньан, уу таһаардылар. Муҥур кыайыылааҕынан Түүлээх орто оскуолатын информатика учуутала, профсоюз бэрэссэдээтэлэ Валерий Борисов таҕыста уонна анал байыаннай дьайыыга сылдьар Н.Н. Бочкарев туруорбут улахан ЖК телевизорынан, иккис миэстэни “Интернационал” хамаандаттан Дмитрий Николаев ылла уонна Иван Иванович табаарыһа С.С. Турантаев туруорбут уу аннынааҕы камеранан, үһүс миэстэни “Көҥүл Боотурдар” хамаандаттан Юрий Тарабукин ылла уонна А.А. Пестряков «Мир наживки» маҕаһыынтан туруорбут сертификатынан наҕараадаланнылар.
Иккис түһүмэх кэнниттэн кыттааччыларбыт Алдан эбэ киэҥ нэлэмэн дуолугар тарҕаһан, олохтоохтук оҥостон олорон, балыктаан саҕалаатылар. Муус аннынан балыктыырга бэриллибит балтараа чааска ким бастакы балыгы хаптарбыт, ким саамай улаханы бултуйбут анал ааттарга тигистилэр. Ол курдук, күрэхтэһии бастакы балыгын Василий Сыроватскай хаптарда уонна Иван, Надежда Готовцевтар дьиэ кэргэн анаабыт саха быһаҕын тутта. Ис-иһиттэн астынан балыктыы олорор дьону көрөр үчүгэйэ сүрдээх. Ханна да ыксаабакка, кэтии-маныы олорор дьоһумсуйбут балыксыттары, өссө ким эрэ аһыы, кэпсэтэ олорорун көрөн, бу көрүҥ төрүт чуҥкук буолбатаҕын илэ харахпытынан көрөн итэҕэйдибит. «Улахан балык» анал аатын хаһаайынынан Василий Сыроватскай ааттанна, бу күрэхтэһии кыайыылааҕар Иван Иванович чугас доҕотторо Яна, Игорь Кылтасовтар дьиэ кэргэн велосипед «VENZ» бэлэхтээтилэр.
«Рыбак аксакал» анал аат хаһаайкатынан Марианна Максимова буолла. Бу аат кыайыылааҕар Иван Иванович бииргэ үөрэммит доҕотторо уу аннынааҕы камера бэлэхтээтилэр. «Самый большой улов» аат кыайыылааҕынан Түүлээх орто оскуолатын хамаандата буолла уонна «Строй дом» маҕаһыын туруорбут бирииһинэн наҕараадаланнылар. «Самый юный рыболов» аат хаһаайынынан Иван Иванович сиэнэ Эрсан Готовцев буолла уонна Иван Иванович балыстарын, бырааттарын туруорбут бэлэхтэринэн наҕараадаланна. «Самая рыболовная семья» аат хаһаайыттара – күүстээхтэр сыдьааннарын «Тэтим» хамаандалара буолла уонна Иван Иванович кэргэнин Людмила Васильевна анал бирииһин засидканан наҕараадаланнылар.
Муус аннынан балыктааһыҥҥа бастакы миэстэни Түүлээх орто оскуолатын хамаандата ылла уонна 1996 сыллааҕы выпустар анал бириистэринэн 7 тыһ. харчынан, иккис миэстэни «Мындааба ыччаттара» ыллылар уонна 2022 сыллаах выпуск туруорбут булт маҕаһыын 5 тыһ. сертификатынан, үһүс миэстэни Чэриктэй хамаандата ылары ситистилэр уонна кинилэр Иван Иванович үөрэнээччититтэн Айталина Сыроватскаяттан 5 тыһ. «Учур» маҕаһыын сертификатынан наҕараадаланнылар.
Күрэхтэһии иккис этабыгар хамаанданан эстафетаҕа уопсай түмүгүнэн бастакы миэстэ Тиит Арыы «Көҥүл Боотурдар» хамаандата буолла уонна Руслана, Василий Скрябиннар дьиэ кэргэн туруорбут илим бэлэхтэринэн, иккис миэстэҕэ Түүлээх орто оскуолатын хамаандата тахсан Готовцевтар илим бириистэринэн, үһүс миэстэни Чэриктэй хамаандата ылан Иван Иванович бииргэ үөрэммит доҕотторун аатыттан туристическай иһит набордарынан наҕараадаланнылар.
Үһүс түһүмэҕинэн ыһыылаах-хаһыылаах канат тардыһыыта буолла. Манна кыайыылаахтарынан буоллулар:
- 1-кы миэстэ – Түүлээх орто оскуолатын хамаандата (спонсордар 1985 сыллааҕы выпустар – 14 тыһ. харчынан);
- 2-с миэстэ – “Мындааба ыччаттара” (спонсордар 2005 сыл выпустара – “Медведь” маҕ. 6 тыһ. сертификат, термос, фонарь);
- 3-с миэстэ – “Көҥүл Боотурдар” (спонсордар “Мир наживки” маҕаһыын – 5 тыһ.).
Бүтэһиккэ хаар устун сүүрүүгэ муҥутуур кыайыылааҕынан Константин Стручков (Түүлээх) кыайары ситистэ уонна Василий Максимов туруорбут Kerona оһоҕунан, иккис миэстэ Алексей Самсонов (Түүлээх) буолан Иван Иванович бииргэ үөрэммит доҕотторун бэлэхтэрин уу харчынан 10 тыһ., үһүс миэстэ – Айсен Дмитриев (Тиит Арыы) буолан Вячеслав Тарскай туруорбут “Ящик рыболова” бириистэринэн наҕараадаланнылар.
Ону тэҥэ араас номинациялар, спецбириистэр кэлбит балыксыттарга бэрилиннилэр: «За волю к победе» – спонсордар выпуск 1991 (3 тыһ. харчы), «За приверженность традиции» – спонсор Дмитрий Васильевич Бурнашев (термос); «Самая активная команда» – идэлээх сойуус (10 тыс. сертификат), «Самые яркая команда» – спонсор “РИМ” рекламнай хампаанньа (5 уст. фирменнай подарок), «Лучший техник» – спонсор Эрсан Готовцев (инструмент), «Трофей дня» – спонсор Евгений Николаевич Дедюкин (5 тыс. сертификат от «Учур»), «Самый подготовленный рыбак» – спонсор Н.Н. Бурцев (термос), «Самая разновозрастная команда» – Припузовтар дьиэ кэргэн (7 тыһ. харчынан), «Самый удачный клев» – Ольга, Семен Томскайдар (палатка), «Лучшая экипировка» – спонсор Александр Николаевич Манзя (5 тыһ. сертификат), «Самый активный болельщик» – спонсор Готовцевтар дьиэ кэргэн (походнай олоппос), «Саамай ыраахтан кэлбит балыксыт» – спонсор «УОТ» ХЭТ (5 тыһ. сертификат), «Самая сплоченая команда» – спонсор Түүлээх ОО (статуэткалар, 21 тыһ. харчы), спецбириис – Алексей Алексеевич Пестряков – 5 тыс. сертификат «Мир наживки», «Педагог-рыбак» – спонсор Любовь Петровна, Степан Константинович Винокуровтар дьиэ кэргэн (уу аннынааҕы камера), «Фоторыбалка» – спонсордар И.И. Ионов бииргэ төрөөбүт балтылара (гриль), «Лучший видеоролик «Яркие моменты подледной рыбалки» – спонсордар Людмила, Василий Лыткиннар (3 тыһ. харчы), «Самый веселый рыбак» – спонсор Иван Захарович Винокуров (5 тыһ. «Одарич» сертификат), «Лучшая единая форма» – спонсордар Мотрена, Афанасий Руфовтар дьиэ кэргэн (5 тыһ. булт маҕаһыыныттан сертификат), спецбириис – спонсордар Саргылана, Афанасий Докторовтар дьиэ кэргэн (гироскутер), спецбириис – спонсордар И.И. Ионов, аймахтара Васильевтар, Готовцевтар, Андреевтар, Ивановтар (вакууматор).
Уопсай хамаанданан түмүккэ: 1-кы миэстэ – Түүлээх орто оскуолата (25 тыһ. харчынан, мэтээллэринэн, грамоталарынан, кубогынан наҕараадаланнылар); 2-с миэстэ – «Көҥүл Боотурдар» Тиит Арыы хамаандата (20 тыһ. харчынан, мэтээллэринэн, грамоталарынан наҕараадаланнылар); 3-с миэстэ – «Мындааба ыччаттара» хамаандата (15 тыһ. харчынан, мэтээллэринэн, грамоталарынан наҕараадаланнылар).
Күрэхтэһии биир тыынынан, үөрүү-көтүү аргыстаах, өрө көтөҕүллүү долгунугар ааста. Таптыыр, суохтуур аҕабыт Иван Ионов сырдык аатын үйэтитэр бу күрэхтэһии санаа хоту ааста. Бары көмөлөспүт, өйөөбүт, тэрийбит, сүүрбүт-көппүт дьоммутугар сиртэн халлааҥҥа тиийэ махтанабыт.
Мария Готовцева