Уус Алдантан төрүттээх Дьокуускайга олорор дьоммут «Ийэ тыл» түмсүүтэ бүгүн улууспутугар ыалдьыттаата. Кинилэр төрөөбүт тылбытын харыстыыр, сайыннарар туһугар улуус үрдүнэн тэрээһиннээх үлэни ыытан, хас биирдии нэһилиэккэ ийэ тыл сүппэтин туһугар быһаччы үлэлэһэр түмсүүлэри тэрийэр сыаллаах-соруктаах кэлбиттэр. Ыалдьыттар сарсыардаттан улуус баһылыга Василий Алексеевы кытта көрүстүлэр. Василий Петрович улууска ыытылла турар үлэ-хамнас туһунан билиһиннэрдэ уонна ыҥырыыны ылынан кэлбиттэригэр махталын тиэртэ, инники өттүгэр бииргэ үлэлэһэр туһунан санаатын үллэһиннэ. Салгыы түмсүү чилиэннэрэ төрөөбүт тылы харыстыырга, сайыннарыыга үлэлэһэр улуустааҕы хамыыһыйаны уонна «Кэскил түһэ» ийэ тыл түмсүүтүн кытта көрсөн ийэ тылбыт кэскилин туһунан кэпсэттилэр.
Биир дьоһуннаах көрсүһүү тылы сайыннарыыга быһаччы үлэлэһэр тэрилтэлэр үлэһиттэрин, уопсастыбаннай түмсүүлэри уонна Мүрүтээҕи уолаттар гимназияларын, Мүрү 1-гы №-дээх орто оскуола үөрэнээччилэрин кытта кэпсэтии киин бибилэтиэкэ саалатыгар буолла. Кэпсэтиини улуустааҕы кииннэммит бибилэтиэкэ дириэктэрэ Лена Павлова иилээн-саҕалаан ыытта. Оҕо бибилэтиэкэтин сэбиэдиссэйэ Вера Портнягина бибилэтиэкэ иһинэн тэриллибит «Сандаар» оҕо ааҕыытын көҕүлүүр киин туһунан билиһиннэрбитин ыалдьыттар сэргии иһиттилэр.
Кэпсэтиигэ Ольга Семенова, Яна Байгожаева билигин төһө да оҥоһуу өй сайдан турдар, киһи айымньылаах толкуйа, идеята, өйө-санаата куруук үрдүккэ турарын, сыаналанарын туһунан санааларын эттилэр. Галина Бочкарева 2008-2023 сс. СӨ суруналыыстарын Сойууһун бэрэссэдээтэлинэн үлэлээбит киһи, суруналыыстар делегацияларын салайан элбэхтик дойдубут киин куораттарыгар улахан таһымнаах тэрээһиннэргэ кыттыбытын, онно сахалыы сайбаччы таҥнан, тойуктаан, хомустаан иһитиннэрдэхтэринэ, саха дьонун атын омуктар хайдахтаах курдук сэргииллэрин, үрдүк култууралаах ураты омук быһыытынан ылыналларын кэпсээн туран, оҕолорго туһаайан «саха омук буоларгытыттан хаһан да ханна да кыбыстымаҥ, киэн туттуҥ!» диэн санааны тиэртэ уонна оҕолорго үүнэр көлүөнэҕэ анаан көлүөнэ солбуйсуута диэн баарын толору өйдүүллэригэр, эппиэтинэстээхтик ылыналларыгар сүбэлээн өйдөттө. Данил Макеев сахабыт тылын баайын, быһаарыылаах тылдьыкка билигин 80 тыһыынча тыл, оттон 19-с үйэҕэ Пекарскай тылдьытыгар 25 тыһыынча тыл киирбитин этэн туран, сүрүннээн оҕолорбут ортотунан 1,5 тыһыынча кэриҥэ эрэ тылы тутталларын бэлиэтээтэ. Онуоха тыл баайа барыта кинигэҕэ баарын, онон кинигэни ааҕарга сүбэлээтэ. Итиэннэ инникитин оҕо ааҕыытын тэрийии киинигэр суруйааччылары ыҥыран кэпсэтиини тэрийэргэ көмө буолуоҕун туһунан эттэ.
Салгыы Туйаара Готовцева СӨ Национальнай бибилэтиэкэтин араас бырайыактарын, сайтарын туһунан кэпсээн туран, бибилэтиэкэҕэ сылдьарга ыҥырда. Татьяна Жиркова кэпсээнин «биһиги төрөөбүт тылбытынан ааҕар, суруйар олус дьоллоох норуоппут» диэн Иван Мигалкин бэргэн этиитинэн саҕалаата. Саха национальнай концепциятын олоххо киллэрсибит биир дойдулаахпыт Егор Петрович Жирков «Уон хомоҕой хоһоон» диэн олоххо киирбэккэ хаалбыт бырайыагын киллэрэргэ кэмэ кэлбитин, ол биһиги улууспутуттан саҕаланыан сөбүн туһунан эттэ. Ол бырайыак ис хоһооно – хас биирдии оскуоланы бүтэрээччи оҕо саха классик суруйааччылар айымньыларыттан талан 10 хоһоону нойосуус этиэхтээх. Итиэннэ тииһи суунар кэриэтэ күннээҕи үгэс оҥостон күҥҥэ 10-30 мүнүүтэ ааҕары көҕүлүөххэ диэн эттэ. Оттон Владимир Заболоцкай төрүккүтүн билиэхтээххит диэн туран, түгэх өбүгэбит туһунан «Үйэ саас эйиэхэ өрөгөй!» диэн ырыатын ыллаан, тэрээһин кыттыылаахтарыгар өбүгэ хаанын уһугуннарда.
Мария Аргунова
Сүрүн хаартыска улуус дьаһалтатын пресс-сулууспатын түһэриитэ