Улуустааҕы бэтэринээринэй сулууспа үлэтин-хамнаһын сүрүн соруктарынан улуус территориятыгар сүөһү сыстыганнаах, кутталлаах ыарыылара тарҕаныытын сэрэтии, бопсуу, сүөһү-сылгы сиир ото, эбии аһылыга, иһэр уута ветеринарнай, санитарнай ирдэбиллэргэ толору эппиэттииллэрин ситиһии уонна дьиэ кыылларын күннэтэ эмтээһин, араас ыарыыттан сэрэтии үлэлэрэ буолаллар. Ол курдук сыллата улуус эпизоотическай балаһыанньатын тутар инниттэн 40 араас көрүҥ чинчийиилэр, ыарыы тарҕамматын туһугар эмтиир-сэрэтэр үлэ (профилактические вакцинации) 34 көрүҥэ оҥоһуллар.
Улуустааҕы бэтэринээринэй сулууспа быйылгы муус устар 3 күнүнээҕи даннайынан улуус үрдүнэн 1549 төбө ньирэй уонна 41 төбө кулунчук төрөөтө. Биһиги тэрилтэбит үлэһиттэрэ төрүөх чөл туруктаах буоларын туһугар, кыстык устата 3820 уулаах ынахха витаминизацияны уонна селенизацияны оҥордулар. Маны тэҥэ улуус бэтэринээрдэрэ сүөһү, сылгы араас ыарыытын түүннэри-күнүстэри эмтээбиттэрин түмүгэр, ааспыт 2025 сыллааҕы кыстыгы кытта тэҥнээтэххэ, ынах-сүөһү уонна сылгы өлүүтэ быйыл аччаата. Итиэннэ улууспутугар кэлиҥҥи кэмҥэ сэллик, ииримтийии, бруцеллез курдук сыстыганнаах ыарыылар бэлиэтэммэттэр.
Ааспыт сыл түмүгүнэн Уус Алдан улууһун бэтэринээринэй сулууспата республика бастыҥ үлэлээх тэрилтэтин аатын ылары ситистэ, ону таһынан Абый улууһугар баар филиалбыт хоту улуустар икки ардыларыгар иккис миэстэҕэ таҕыста.
Бэтэринээринэй сулууспа биир сүрүн үлэтинэн сылгы, сүөһү сыстыганнаах ыарыытын утары быһыыны туруоруу буолар. Дьиэ кыылларыгар, сүөһүгэ, сылгыга, сибиинньэҕэ төрүт иммунитеты үөскэтэр быһыылары биэрэбит. Холобур, сальмонеллез ыарыытын утары ньирэй 8 күнүгэр быһыыны ылар, ол кэннэ 10 күнүнэн быһыытын иккистээн ыллаҕына иммунитет үөскүүр. Ону кытта сааһыттан көрөн трихофития, пастереллез уонна диплококковай инфекциялары, сотуун ыарыыны уонна эмфиматознай карбункул утары быһыыны ылар. Бу кэнниттэн быһыылары сылга биирдэ ылар. Хороҕор муостаахтар сальмонеллезтан, вируснай диареяттан уонна сотуун ыарыылары утары быһыыны ылаллара булгуччулаах. Тоҕо диэтэххэ, бу ыарыылар ордук тарҕанымтыалар уонна сыстыганнаахтар.
Бэтэринээринэй сулууспа өссө биир сүрүн салаата – чинчийэр-үөрэтэр лаборатория бэйэ оҥорон таһаарар бородууксуйабыт хаачыстыбалаах буолуутун хонтуруоллуур. Ол курдук үс ый түмүгүнэн уопсайа от – 34, уу – 20, туораахтаах сиэмэ – 4 пробалара көрүлүннэ. Чинчийии түмүгүнэн, нуорматтан тахсар көрдөрүүлээхтэри туоратар үлэ ыытылынна. Сааскы ыйтан үүт туттарыыта саҕаланна. Ол курдук чинчийиигэ ыаммыт үүт 63 пробата тургутууну ааста. Көрүллүбүт үүттэр хаачыстыбалара нуормаҕа эппиэттииллэрин туоһулуур экспертиза түмүктэрин туттулар.
Сүөһүнү-сылгыны, дьиэ кыылларын учуоттуур уонна бэлиэтиир «РегАгро» программа үлэлиир. Сүөһүлэри-сылгылары бииркэлээһини, чииптээһини 2020 сылтан ыытыллар. Быйылгы сыл мус устар 1 күнүнээҕи туругунан, 12 013 төбө сүөһү, 10 087 төбө сылгы, 10 сибиинньэ, 2 794 көтөр бэлиэтэнэн сылдьар. Билигин саҥа төрүөхтэргэ кулгаахха иилиллэр бииркэлэр эбии кэллилэр. РФ Бырабыыталыстыбатын 2023 сыллааҕы муус устар 5 күнүнээҕи 550 нүөмэрдээх уурааҕынан биирдиилээн (индивидуальнай) уонна бөлөҕүнэн (групповой) маркировка уонна учуот 2024 сыл кулун тутар бастакы күнүттэн үлэтин саҕалаабыта. Манна сүөһү-сылгы, пасекалар, сибиинньэлэр, бараннар, козалар, дьиэ көтөрдөрө (кууруссалар, кустар, хаастар, индюктар, перепелкалар), табалар, күндү түүлээх кыыллар, куруолуктар, балыктар киирэллэр.
Сааскы халаан уутун кэмигэр эпизоотия уонна сүөһү маассабай ыарыытын сэрэтэр профилактическай үлэҕэ эмп саппааһын хааччыйыы, бэтэринээринэй специалистар ЧС зонатыгар дьуһуурустубаны тэрийиилэрэ бэлэмнэнэр.
Сылга иккитэ ыттары, куоскалары стерилизациялааһыҥҥа, кастрацияҕа аахсыйа ыытыллар. Маннык аахсыйалар бэйдиэ сылдьар кыыллар ахсааннарын хонтуруоллуурга, туруктарын тупсарыыга ананар. Итиэннэ хаһаайыттар эппиэтинэстэрин үрдэтэргэ улахан суолталаах хардыы буолар.
Улуустааҕы бэтэринээринэй сулууспа