СӨ Бырабыыталыстыбатын ааспыт сыллааҕы үлэтин отчуотун туруорар тыа хаһаайыстыбатын миниистирин бастакы солбуйааччы Анна Стручкова салайааччылаах иккис бөлөх Өлтөх, Бэрт Ууһун, Курбуһах нэһилиэктэригэр сырытта. Отчуот 20-чэ мүнүүтэ видеонан көрдөрүлүннэ. Ол кэнниттэн тута ыйытыыларга, кэпсэтиилэргэ киирбит буоланнар, уруккулардааҕар быдан элбэх бириэмэ бэрилиннэ.
Тыа хаһаайыстыбатыгар уларыйыылар киириилэрэ бу салаанан дьарыктанааччылары улаханнык долгутарын биллэрдилэр. Ол курдук ыанар ынах төбөтүгэр харчыны сарбыйан үүтү ыаһыҥҥа биэриини үгүстэр сөбүлээбэттэрин биллэрдилэр. «Бу харчыны оннунан хаалларан туран, үүт харчытын үрдэтиҥ», – дэһэллэр. Онуоха Анна Александровна бу бырайыак эрэ буоларын, сүөһү иитээччилэр санааларын истэн, үөрэтэн баран түмүк ылыллыа диэн быһаарда. Аны биирдиилээн ыалтан үүтү тутууну көҥүллүүллэригэр туруорустулар. Тыа хаһаайыстыбатыгар өссө улахан болҕомтону ууран сүөһү иитиитинэн дьарыктанар ыччаты чорбоччу тутан өйөөтөххө, туох эрэ хамсааһын тахсыа дэһэллэр. Үчүгэй батыһыылаах буолар, билигин дьарыктана сылдьааччылар улахан өйөбүлү ыллахтарына, онно тардыһан ыччат баҕар тыа сиригэр хаалыа диэн эттилэр. Тыа сирэ сүөһүлээҕин, сылгылааҕын тухары чэчириэ диэн эрэл санааны эттилэр.
Ааспыт үйэ 90-с сылларыгар Өлүөнэ – Мүрү уу ситимэ, оччотооҕу кэм баараҕай тутуута, билигин ыарахан балаһыанньаҕа киирэн эрэрэ этилиннэ. Ол курдук Уус Алдаҥҥа ууну бырахтарар үс станцияҕа үлэлиир 12 машиниһы сарбыйыыга ыыппыттар. Онтон биир станцията Сыырдаахха баар. Оччотугар улууска нүөлсүтүү үлэтэ атахтанар, оройуон киинэ Бороҕон иһэр уута суох куттала үөскээбит. Маны Анна Александровна тус хонтуруолугар ылан, сарбыйыыны туох төрүөттээх ыытан эрэллэрин быһаарсыах буолан эрэннэрдэ.
ДьУоКХ ыарахан балаһыанньаҕа киирбитин тыа сирин дьоно олус долгуйан ылыннылар. Бырабыыталыстыба өйөбүлүн күүһүрдэригэр туруорустулар.
Анал байыаннай дьайыы бүгүҥҥү күҥҥэ барыбытын долгутар буолла. Бу туһунан араас санаа этилиннэ. Сүрүннээн, байыастар өлбүттэрин туһунан биллэрии кэлбитин кэннэ, кинилэри булууга, дойдуларыгар аҕалыыга байыаннайдар өттүлэриттэн олус көһүүн сыһыаннар баалларын аҕыннылар. Манна үлэлэһии барыан наадатын эттилэр. Бу сэриигэ сахалары ыыттарымыахха баар этэ диэн этиилэр кытары иһилиннилэр эрээри, хомойуох иһин, оннооҕор бронь ылбыттар тылланан бараллар эбит. Онон манныкка ким чопчу хоруйу биэриэй? Сэрии тохтуу охсоругар эрэ эрэл санаалаах буоларбытыгар эрэ тиийэбит
Отчуоту сыаналааһын быйыл уларыйбыт. “Ылынабыт” эбэтэр “ылыммаппыт” диэн. Тыа сирин дьоно сүрүн дьарыктара кэскиллээх буоларын туһугар сүрүннээн ылыналларын биллэрдилэр.
Афанасий Сектяев