Саха ыалын тэлгэһэтэ куруук ыраас-чэбэр, бөҕө-таҕа тутуулардааҕынан кэрэхсэнэн кэллэҕэ. Оттон билигин олох сайдыытынан бииртэн-биир кэрэ көстүүлээх тэлгэһэ үксээн иһэрэ хараҕы үөрдэр, сүргэни көтөҕөр, сырдыкка кынаттыы угуйар. Кылгас сайыммытыгар сибэккинэн чэлгийбит кыраһыабай тэлгэһэҕэ сынньанар дэлэлээх үчүгэй буолуо дуо? Лөгөй нэһилиэгин Кэптэни бөһүөлэгэр олорор, «Успех» маҕаһыыны үлэлэтэн олохтоохтору эгэлгэ табаарынан хааччыйар урбаанньыт Галина, Геннадий Никифоровтар кэрэ көстүүлээх дьиэлэрин, тэлгэһэлэрин киһи эрэ сөҕө-махтайа көрөр. Алаһа дьиэ хаһаайката Галина Семеновналыын урбаан уонна кэрэ эйгэни тэрийии туһунан кэпсэтиибэр ыҥырыым:
— Галина Семеновна, дьиэ кэргэниҥ туһунан билиһиннэрэ түһүөҥ дуо?
— Мин Прокопьева Галина Семеновна диэммин, Тумултан төрүттээхпин, кэргэним Никифоров Геннадий Владимирович Кэптэни олохтооҕо,онон кийиит буолан Кэптэнигэ олохсуйан олорбуппут 19-с сылыгар барда. Мин манна кулуупка, ол эбэтэр билиҥҥинэн сынньалаҥ киинигэр, методиһынан үлэлии кэлэн баран, Геналыын көрсөн, бэйэ-бэйэбитин сөбүлэһэн ыал буолбуппут. Икки оҕолоохпут: улахаммыт кыыс баан үлэһитэ идэлээх, билигин Дьокуускай куоракка үлэлии-хамсыы сылдьар, уолбут юридическай колледжы быйыл бүтэрдэ. Биһиги дьиэ кэргэн үлэни өрө туппут ыалбыт.
— Кэптэнигэ «Успех» диэн эгэлгэ табаардаах маҕаһыын баарын уруккуттан истэр этим. Хас эрэ сыллааҕыта “бэл диэтэр, улуус кииниттэн кэлэн көрөллөр” диэн биир Кэптэни олохтооҕо эппитин өйдөөн хаалбыппын. Маҕаһыыҥҥытын хаһан, хайдах быһаарынаҥҥыт арыйбыккытый?
— Үлэтэ суох олоруохпут дуо диэн кыһалҕаттан маҕаһыын арыйарга санаммыппыт. Элбэх ыараханы ааспыппыт, ол эрээри санаабытын түһэрбэккэ үлэлии-хамсыы сылдьабыт. Биһиэхэ чугас нэһилиэктэр куруук сылдьаллар, улуус кииниттэн кытары кэлэн атыылаһаллар, сыанабыт чэпчэки буолан, дьон-сэргэ сөбүлээн сылдьар. Бэйэм бэрээдэги, ырааһы, кэрэ эйгэни сөбүлүүр буоламмын, ити өттүгэр күүскэ үлэлэһэбин.
— Бэйэ маҕаһыыннаах буолуу хайдаҕый?
— Бэйэ маҕаһыыннаах үлэни сөбүлүүр, үлэһит буоллаххына үчүгэй. Элбэх сыраны, сэниэни, бириэмэни ирдиир. Биир сынньалаҥа суох үлэ диэтэхпинэ, чахчы туох да омуна суох.
— Урбаан эйгэтигэр уопутурбут дьон быһыытынан салгыы киэҥ сиргэ көһөн хаалбыт буолуоххутун эмиэ сөп этэ. Эһиги тыа сиригэр олохсуйан олорор эбиккит дии?
— Кэргэним дойдутун туохха да биэрбэт, араас быһылаан да буолбута да, көһөр санаата суох этэ. Онон манна олохсуйан үлэлии-хамсыы олоробут. Төрөөбүт дойдуҥ, дьонуҥ-сэргэҥ туһугар үлэлиир – тахсыылаах, интэриэстээх үлэ биир сүрүн төрүөтэ буоллаҕа.
— Дьиэҕитин, дьиэҕит таһын наһаа үчүгэйдик оҥостон олорор эбиккит?
— Үлэттэн быыс, бириэмэ булан дьиэбитин киэргэтэрбитин, оҥорорбутун наһаа сөбүлүүбүт. Мин идеятын толкуйдуубун, кэргэним тута оҥорон иһэр. Дьиэбитигэр киирбиппит түөрт сыл буолла, киирээт верандабытын бэйэбит хайдах кыраһыабай көстүүлээх уонна чэпчэкитик тахсарынан иккиэн оҥорбуппут. Билигин верандабыт олох киэн туттуубут буолар. Верандабытыгар итии күннэргэ ас астанарга олус табыгастаах уонна киэһэ тахсан сөрүүкүүргэ наһаа үчүгэй миэстэ. Онон саҥа дьиэ туттар эдэр ыалга верандаҕа болҕомтолорун ууралларыгар сүбэлиэм этэ.
— Билигин интэриниэт ситимигэр төһө да эгэлгэ, араас идея ыһылла сыттар, киһи эрэ барыта уурбут-туппут курдук кыраһыабайдык оҥорбот быһыылаах. Дьиэҕэ кэрэ эйгэни тэрийии эмиэ туһунан талаан буолуон сөп дуо?
— Оннук да буолуон сөп. Мин чахчы оҕо сааспыттан тула кыраһыабайы сөбүлээн, кэтээн, болҕойон көрөр идэлээхпин. Урут оҕо сылдьан ыалга киирдэхпинэ харахпынан барытын оҥорон көрөр этим: бу маннык турдаҕына, бу үрдүгэр манныгы уурдахха, төһө эрэ үчүгэйдик көстүө этэй дии саныырым. Интэриниэккэ бэлэм идеялаах хаартысканы ылан маннык буолуохтаах диэбэккэ, бастаан харахпар маннык диэн оҥорон көрөбүн уонна оннук идеялары көрдүүбүн. Оннук гыннахха чопчу бэйэҥ баҕарарыҥ, бэйэҕэр сөптөөх, барсар идея тахсан кэлэр дии саныыбын. Санаабыппын тута олоххо киллэрэрбин сөбүлүүбүн. Сатаннаҕына наһаа дуоһуйабын, онтон астыныыны ылабын, сылайбыппын даҕаны умнабын.
— Оҕо сааһыҥ уратыта туох этэй?
— Оҕо сырыттахпына дьонум дьиэлэрин субу-субу уларытан-тэлэритэн иһэллэрин өйдүүбүн, наһаа үчүгэй буолааччы. Бырааһынньыктарга элбэх буоламмыт дьиэ кэргэммит иһигэр күрэс арааһа тэриллээччи, уруһуйга күрэс игин буолааччы, саас аҕабытын кытары хайыһардыы барарбытын наһаа үчүгэйдик саныыбын.
— Дьиэҥ ис-тас бараанын оҥосторгор ханнык истиили тутуһаҕын?
— Дьиэбит истиилэ аныгылыы классический истиил буолар. Бэйэм барыта сырдыгы сөбүлүүбүн уонна сибэккилэртэн барыта күөх үүнээйини ордоробун. Уонна барытын дьүөрэлээн олордорбун сөбүлүүбүн. Холобур, олбуору кыйа топинамбурдары олордобун, хойуу өлгөм сибэккилээх петуния тайдел сортарын сөбүлүүбүн уонна ааркаҕа хатаастан тахсар ипомеяны астынабын, быйыл саамай үчүгэйдик ипомея үүннэ. Ийэм Мария Константиновна Слепцова сибэкки олордорун наһаа сөбүлүүр этэ. Мин ону баппыппын быһыылаах, былырыын цветникка нэһилиэккэ бастаабытым, ол кыайыыбын ийэм сырдык кэриэһигэр анаабытым. Быйыл «зона отдыха» эмиэ бастаатыбыт. Түгэнинэн туһанан, тиэргэн көрүүтүн хас сыл аайы тэрийэн ыытар Надежда Егоровна Бурнашеваҕа махталбын тиэрдэбин!
— Көрдөххө, бэйэҥ илиинэн оҥоһугуҥ элбэх быһыылаах?
— Оннук, киһи илиитин сылааһын уурдаҕына туохтааҕар да күндү буолар. Ити көстөр кашполары барытын бэйэм өрөн оҥорбутум. Бэйэм араас дизайн оҥорорбун сөбүлүүбүн, малы уларытан, тупсаран, саҥа көстүүнү биэрэрбин ордоробун.
— Салгыы өссө туох былаан, ыра санаа баарый?
— Инникибэр сынньалаҥ олоҕу баҕарабын, ол эбэтэр маҕаһыын үлэтиттэн атын үлэни толкуйданабын, ол иһин билиҥҥиттэн бэйэбин сетевой бизнескэ бэлэмниибин, нумерологияны үөрэтэбин.
– Галина Семеновна, эппиэтиҥ иһин уонна дьону сырдыкка кынаттыыр хаартыскаларгын үллэстибиккэр махтанабын!
Мария АРГУНОВА