Бэҕэһээ олунньу 4 күнүгэр Өнөр нэһилиэгэр 1941-1945 сылларга Улуу Кыайыыны уһансыбыт сахалартан Россия бастакы Дьоруойа М.М.Стрекаловскай төрөөбүтэ 112 сылын көрсө Дьоруой нэдиэлэтин чэрчитинэн бэрт сэргэх тэрээһиннэр буоллулар. Ол курдук, кэнчээри ыччаппытын иитэр-үөрэтэр суолталаах Михаил Стрекаловскай олоҕор, бойобуой суолугар аналлаах кылаас-чаастара, аһаҕас уруоктар, викториналар ыытылыннылар. Бу күн Дьоруойга аналлаах пааматынньык аттыгар кини аатын сүгэр Өнөр орто оскуолатын үөрэнээччилэрэ, үлэһиттэрэ, нэһилиэк олохтоохторо “Өйдөбүнньүк уотун” уматар долгутуулаах түгэҥҥэ муһуннулар.
Дойдутун дьоно кинини Мэхээлэ диэн ааттыыллара. Михаил Михайлович Аҕа дойду Улуу сэриитигэр 1944 сыл балаҕан ыйын 5 күнүгэр Варшава воеводствотын Круче-Барек дэриэбинэтигэр уһулуччу хорсун быһыыны оҥорбута. Ол курдук, Наров өрүһү соҕотоҕун бастакынан туораан, өстөөх утары күүстээх уоту аһан, ылыллыбыт кирбиини 20 чаас устата туппута. Хабыр хапсыһыыга 19 ньиэмэс саллаатын бинтиэпкэтинэн ытыалаан, ботуруона бүппүтүн кэннэ чугуйбакка, кыргыһыы хонуутугар хомуйбут гранаталарынан сэриилэспитэ. Дьоруой Стрекаловскай сэриигэ барыта 90 сууккаҕа кимэн киириигэ, 18 утары атаакаҕа сылдьыбыта. Сэрии устата биэс төгүл бааһырбыта. Наревскай плацдармы ылыыга хорсун быһыытын иһин “Сэбиэс Сойуус Дьоруойа” үрдүк аакка түһэриллэн баран, үйэ аҥаарыттан ордук кэм ааспытын кэннэ “Россия Дьоруойа” аат иҥэриллибитэ. Хомойуох иһин, Дьоруой үрдүк наҕараадата Михаил Михайлович 1989 сыллаахха Орто дойдуттан туораабытын кэннэ 1996 сыллаахха кэлбитэ. Оччолорго Дьокуускай куоракка Саха сирин бастакы бэрэсидьиэнэ Михаил Ефимович Николаев салайар кэмигэр Дьоруой сулуһа бэрт долгутуулаах быһыыга-майгыга огдообото Александра Михайловнаҕа, оҕолоругар туттарыллыбыта.
Дьоруойга анаммыт күҥҥэ олохтоох түмэл үлэһитэ, эбии үөрэхтээһин педагога Снежана Лукачевская, бибилэтиэкэ сэбиэдиссэйэ Светлана Черноградская тэрийбит тэрээһиннэригэр “Саха” НКИХ-ҕа уһуллубут “Хааллыҥ дьонуҥ сүрэҕэр” диэн дириҥ ис хоһоонноох киинэтин тула ирэ-хоро кэпсэтии тэрилиннэ. Киинэҕэ Дьоруой Михаил Стрекаловскай сэрии иннинээҕи, кэннинээҕи олоҕо, 1945 сыллаахха дойдутугар төннөн кэлэн, эйэлээх олоҕу уһансыыта көрдөрүлүннэ. Мэхээлэ оруолун СӨ үтүөлээх артыыһа Анатолий Николаев бэрт итэҕэтиилээхтик толордо. Үйэтитии хартыынатыгар Дьоруой үөлээннээхтэрин Николай Литвинцев, Николай Сергеев, Георгий Софронов уонна огдообото Александра Михайловна, оҕолорун ахтыылара киирбиттэр. Ити курдук, Дьоруой биир дойдулаахпытын нэһилиэгинэн ахтан-санаан, кэриэстээн аастыбыт.
Варвара ПАРНИКОВА — Үүйэ,
уопсастыбаннай кэрэспэдьиэн.